Cập nhật lúc :11:00 AM, 10/12/2010
Hội nhập kinh tế giúp Việt Nam mở rộng thị trường, tạo cơ hội nâng cao năng lực về công nghệ, về quản lý của các doanh nghiệp thông qua cơ chế cạnh tranh trên thị trường.
Tuy nhiên, với một nước đang phát triển như Việt Nam thì một trong những yếu tố quan trọng xác định năng lực thâm nhập được vào thị trường khu vực và thế giới chính là khả năng đáp ứng của các doanh nghiệp đối với yêu cầu quy định tại các tiêu chuẩn và quy định kỹ thuật của các thị trường này.
Chính vì vậy, tiêu chuẩn giữ một vai trò quan trọng trong thương mại, là yếu tố thúc đẩy giao dịch và thương mại giữa các nước trong trao đổi quốc tế, hỗ trợ cho việc thâm nhập thị trường và thúc đẩy giao dịch có hiệu quả.
 |
| Cà phê xuất khẩu sẽ được áp dụng tiêu chuẩn... |
Hài hòa với tiêu chuẩn quốc tế
Trong lĩnh vực Tiêu chuẩn hoá, Luật Tiêu chuẩn và Quy chuẩn kỹ thuật ra đời đã đáp ứng yêu cầu đổi mới một cách toàn diện về tổ chức, nội dung, phương thức hoạt động tiêu chuẩn và quy chuẩn kỹ thuật theo hướng thống nhất đầu mối quản lý, xây dựng và phát triển hệ thống tiêu chuẩn quốc gia có mức độ hài hoà ngày càng cao với tiêu chuẩn quốc tế, tiêu chuẩn khu vực và áp dụng linh hoạt các chế độ tiêu chuẩn tự nguyện áp dụng và quy chuẩn kỹ thuật bắt buộc áp dụng.
Hệ thống tiêu chuẩn theo quy định của Luật này chỉ còn 02 cấp (thay vì 3 cấp như trước đây), gồm: tiêu chuẩn quốc gia (TCVN) và tiêu chuẩn cơ sở; Hệ thống quy chuẩn kỹ thuật bắt buộc áp dụng cũng chỉ có 02 cấp gồm: quy chuẩn kỹ thuật quốc gia và quy chuẩn kỹ thuật địa phương.
Để triển khai thực hiện Luật Tiêu chuẩn và Quy chuẩn kỹ thuật, Chính phủ đã ban hành 2 Nghị định (Nghị định số 127/2007/NĐ-CP và Nghị định số 67/2009/NĐ-CP) hướng dẫn thực hiện một số điều cụ thể của Luật; Bộ Khoa học và Công nghệ đã ban hành 6 văn bản (Thông tư, Quyết định) hướng dẫn về các lĩnh vực hoạt động cụ thể về tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật, đánh giá sự phù hợp,…;
Bộ Tài chính đã phối hợp với Bộ Khoa học và Công nghệ đã ban hành Thông tư liên tịch hướng dẫn việc quản lý và sử dụng kinh phí xây dựng tiêu chuẩn quốc gia và quy chuẩn kỹ thuật và một số Bộ quản lý chuyên ngành cũng đã ban hành các thông tư hướng dẫn việc thực hiện hoạt động tiêu chuẩn và quy chuẩn kỹ thuật trong lĩnh vực chuyên ngành.
Với nỗ lực tham gia hội nhập quốc tế, Việt Nam đã triển khai việc xem xét, chuyển đổi các Tiêu chuẩn Việt Nam đã được công bố trước khi Luật Tiêu chuẩn và Quy chuẩn kỹ thuật có hiệu lực thành tiêu chuẩn quốc gia (TCVN); đang tiến hành xem xét, chuyển đổi các Tiêu chuẩn ngành (TCN) thành TCVN hoặc Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia (QCVN) tương ứng và xây dựng mới các TCVN theo hướng tăng mức độ hài hoà với hệ thống tiêu chuẩn quốc tế trên cơ sở đảm bảo lợi ích chung của nền kinh tế- xã hội của đất nước.
Cho đến nay, hệ thống TCVN đã đạt mức 40% hài hoà với tiêu chuẩn quốc tế và khu vực và theo định hướng chiến lược trong hoạt động Tiêu chuẩn hoá thì đến năm 2015 sẽ đạt tỷ lệ 50%. Điều này chứng tỏ quyết tâm và nỗ lực của Việt Nam trong tiến trình tham gia hội nhập.
Trong lĩnh vực Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng, Việt Nam đã cam kết thực hiện 2 Hiệp định chủ yếu của Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO), đó là: Hiệp định TBT (hàng rào kỹ thuật trong thương mại) và Hiệp định SPS (áp dụng các biện pháp vệ sinh động thực vật). Nghĩa là, Việt Nam phải tuân thủ các nguyên tắc cơ bản của 2 Hiệp định này, gồm: không phân biệt đối xử về các tiêu chuẩn, chất lượng hàng hoá; không tạo ra cản trở không cần thiết đối với thương mại; công khai. minh bạch và hài hoà.
Xu hướng phát triển và hội nhập
Phát triển theo xu hướng hội nhập, hoạt động hợp tác quốc tế được xem là một nguồn lực quan trọng để tăng cường nâng cao năng lực cho hoạt động trong lĩnh vực Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng. Hợp tác quốc tế cũng là con đường rút ngắn đi đến hội nhập.
Dựa trên quan điểm thống nhất đó, từ những năm 1992 quan hệ hợp tác và tham gia vào các Tổ chức quốc tế về Tiêu chuẩn – Đo lường – Chất lượng (TĐC) đã được thúc đẩy mạnh mẽ.
Là thành viên của WTO, chúng ta đã và đang tiến hành việc rà soát, chuyển đổi các tiêu chuẩn, quy định kỹ thuật cho phù hợp với những quy định của Hiệp định WTO về hàng rào kỹ thuật trong thương mại và xây dựng mới các tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật theo định hướng tăng cường mức độ hài hoà với tiêu chuẩn quốc tế, khu vực và quy định kỹ thuật của các nước có quan hệ kinh tế-kỹ thuật với nước ta.
Việc làm này được thực hiện theo tinh thần của Luật Tiêu chuẩn và Quy chuẩn kỹ thuật, Luật Chất lượng sản phẩm, hàng hoá và các quy định có liên quan của các luật chuyên ngành khác.
Tuy nhiên, cần phải thấy rằng, hoạt động xây dựng và phát triển hệ thóng tiêu chuẩn quốc gia, quy chuẩn kỹ thuật quốc gia cần phải có thời gian triển khai, cần phải có nguồn kinh phí và nỗ lực của các chuyên gia tiêu chuẩn hoá, của tất cả các bộ, ngành và các tổ chức cá nhân có liên quan đển quy định mới thực sự đi vào cuộc sống. Tuân thủ các hiệp định của WTO, Việt Nam sẽ tiếp tục xây dựng và phát triển hệ thống văn bản quy định kỹ thuật về tiêu chuẩn, đo lường, chất lượng để đảm bảo hệ thống này được xây dựng và phát triển phù hợp hơn nữa với các quy định của Hiệp định WTO/TBT, thực hiện các cam kết của Việt Nam về TBT.
Thông qua việc xây dựng, ban hành các quy chuẩn kỹ thụât, Việt Nam đưa ra mức quy định nhằm đảm bảo vệ sinh, an toàn sức khoẻ con người, động thực vât, môi trường... Trong tương lai, chúng ta sẽ phấn đấu để hài hoà các quy định kỹ thuật của nước ta với quy định kỹ thuật liên quan của các nước phát triển nhưng điều này đòi hỏi phải có thời gian để nâng cao dần dần về hạ tầng pháp luật, hạ tầng kỹ thuật, nhận thức,…
Những vấn đề trước mắt cần phải tập trung giải quyết như: an toàn lao động, vệ sinh thực phẩm, an toàn trong xây dựng,... đang đòi hỏi chúng ta phải có những nỗ lực về năng lực công nghệ, tài chính và nâng cao nhận thức của mọi người trong xã hội.
Thanh Tịnh (Nguồn: Tổng cục Tiêu chuẩn - Đo lường - Chất lượng)
