Cập nhật lúc :8:14 PM, 10/11/2011
Nhiều nhà khoa học hàng đầu thuộc chính quyền của Tổng thống Barack Obama tin tưởng việc hợp tác khoa học giữa Mỹ và Trung Quốc, đặc biệt trong lĩnh vực vũ trụ sẽ mang lại nhiều lợi ích cho Mỹ. Trong khi đó, cũng có không ít người cho rằng việc làm này giúp củng cố và tăng cường cho phía quân đội Trung Quốc.
Phát biểu trước tiểu ban Đối ngoại của Hạ viện Mỹ ở Capitol Hill vào hồi đầu tháng 11 vừa qua, ông Charlie Bolden, Giám đốc NASA khẳng định, trên thực tế, hợp tác trong lĩnh vực không gian có thể giúp thu hẹp khoảng cách giữa hai siêu cường quốc; đồng thời mang lại lợi ích cho cả hai.
“Ở một mức độ nào đó, trong tương lai, liên kết với Trung Quốc về khía cạnh không gian có thể hình thành cơ sở cho đối thoại và hợp tác theo hướng phù hợp với lợi ích của cả hai quốc gia, hoạt động theo nguyên tắc có đi có lại và minh bạch”, Bolden nói.
Nhận xét của ông Bolden được đưa ra sau sự kiện ghép nối thành công giữa tàu vũ trụ không người lái Thần Châu 8 với phòng thí nghiệm vũ trụ Thiên Cung 1. Đây được xem là cột mốc quan trọng trong mục tiêu xây dựng trạm không gian vào năm 2020 của Trung Quốc.
 |
| Ông Charlie Bolden, Giám đốc Cơ quan Hàng không Vũ trụ Mỹ (NASA). (Ảnh: Cleveland) |
Tuy nhiên, Hạ nghị sĩ Frank Wolf của Đảng Cộng hòa lại không đồng ý với quan điểm đó. Ông là người đã đưa ra một điều khoản trong nghị quyết ngân sách năm 2011 quy định việc hạn chế chi tiền cho hoạt động hợp tác khoa học với Trung Quốc. Từ đó, Wolf đưa ra cáo buộc rằng Holdren đã có các hành vi coi thường luật lệ khi sang thăm Trung Quốc trong năm nay.
“Tôi thực sự lo ngại bởi chính quyền đang tỏ ra rất háo hức khi cùng làm việc với phía Trung Quốc trong chương trình không gian và sẵn sàng chia sẻ các công nghệ nhạy cảm khác. Mỹ không nên hợp tác với Quân đội Giải phóng Nhân dân Trung Quốc nhằm thúc đẩy chương trình không gian”, Wolf bày tỏ.
Tuy nhiên, Bolden nhấn mạnh rằng NASA vẫn sẽ tiếp tục tuân thủ quy định cấm hợp tác đó nhưng ông ủng hộ một số trao đổi công nghệ có kiểm soát với Trung Quốc, vì quá trình thăm dò vũ trụ cần có sự tham gia của nhiều nước.
Sự hợp tác có ý nghĩa có thể xảy ra cho dù hai quốc gia đó thực tế là đối thủ của nhau, Bolden cho biết. Mỹ và Liên Xô cũng từng cùng làm việc trong thời kỳ Chiến tranh Lạnh, bắt đầu bằng một chuyến bay chung vào vũ trụ năm 1975 được gọi là Dự án Thử nghiệm Apollo-Soyuz. Ngoài ra, “lợi ích của Trạm vũ trụ quốc tế (ISS) là một ví dụ điển hình. Nếu không có sự hợp tác, chúng ta sẽ không có ISS ngày hôm nay”, Bolden chứng minh.
Theo đó, Mỹ và Trung Quốc có thể bắt đầu phối hợp trong việc xử lý các mảnh vỡ không gian cũng như quản lý thảm họa từ không gian, thực hiện những nghiên cứu khoa học về các hành tinh, Bolden đề xuất.
Ông John Holdren, Giám đốc Văn phòng Chính sách Khoa học và Công nghệ của Nhà Trắng cũng có quan điểm tương tự: “Trung Quốc có ý định cạnh tranh với chúng ta hay không không có nghĩa là không nên bắt tay với họ. Giải pháp được đưa ra là sự hợp tác sáng suốt để Mỹ có được lợi ích”.
Ông cũng nhắc lại quá trình hợp tác giữa Mỹ và Liên Xô thời kỳ Chiến tranh Lạnh. “Tổng thống Reagan từng gọi Liên Xô là một đế chế xấu xa. Tuy nhiên, trong suốt hai nhiệm kỳ của mình, ông liên tục có sự hợp tác sâu rộng về khoa học và công nghệ với Liên Xô. Qúa trình này bắt đầu vào năm 1958 dưới thời Tổng thống Eisenhower và kéo dài cho đến khi Liên Xô tan rã năm 1991”, Holdren nói.
Ngoài ra, Holdren nhấn mạnh 30 năm hợp tác khoa học và công nghệ với Trung Quốc đã mang lại những lợi ích to lớn trong lĩnh vực vật lý, y tế công cộng, kiểm soát ô nhiễm và bệnh dịch, an toàn hạt nhân.
Phương Huyền (Theo Space, Reuters)
