GS Ngô Bảo Châu nhận giải thưởng Fields từ Tổng thống Ấn Độ

Đây là lần đầu tiên giải thưởng này được trao cho một người Việt Nam. Và sau 74 năm qua, ngoài Nhật Bản, châu Á đã có thêm một quốc gia có công dân được nhận giải Fields. Cùng với việc nhận được giải thưởng cao quý, GS. Ngô Bảo Châu sẽ nhận được một phần thưởng trị giá 500.000 USD.

Giáo sư Ngô Bảo Châu sinh năm 1972 tại Hà Nội, là con trai giáo sư, tiến sỹ khoa học ngành cơ học chất lỏng Ngô Huy Cẩn hiện đang làm việc tại Viện Cơ học Việt nam. Mẹ anh là phó giáo sư, tiến sĩ Trần Lưu Vân Hiền, công tác tại Bệnh viện Y học cổ truyền Trung ương. Ngô Bảo Châu đã hai lần đoạt huy chương vàng Olympic Tóa học quốc tế tại Australia (1988) và Cộng hòa Liên bang Đức (1989). Anh cũng là người Việt Nam đầu tiên giành hai huy chương vàng Olympic Toán quốc tế.

Năm 2004, Ngô Bảo Châu được trao tặng giải nghiên cứu Clay của Viện toán học Clay vì đã chứng minh được Bổ đề cơ bản cho các nhóm Unita. Năm 33 tuổi, Ngô Bảo Châu được đặc cách cho phong hàm giáo sư tại Việt Nam. Tính đến thời điểm hiện tại, Ngô Bảo Châu là vị giáo sư trẻ tuổi nhất Việt Nam. Năm 2009, kết quả chứng minh Bổ đề cơ bản Langlands của Giáo sư Ngô Bảo Châu đã được tạp chí Time bình chọn là 1 trong 10 phát minh khoa học tiêu biểu của năm. Ngô Bảo Châu sẽ làm giáo sư tại khoa Toán trường Đại học Chicago(Mỹ) từ 1/9/2010.

Giải thưởng Fields do nhà toán học Canada Jonh Charles Fields sáng lập lần đầu được trao vào 1936 và được trao 4 năm một lần cho những nhà toán học dưới 40 tuổi vào năm trao giải. Giải thưởng là sự công nhận và hỗ trợ các nhà toán học trẻ đã có những đóng góp quan trọng cho toán học.

Cùng với Giáo sư Ngô Bảo Châu, 3 nhà khoa học gồm Elon Lindenstrauss, nhà toán học người Israel; Stalislav Smiarnov, nhà toán học người Nga; Cedric Villani, nhà toán học người Pháp đã giành được giải thưởng danh giá này. 

Giải thưởng Chern lần đầu tiên được trao thuộc về nhà toán học Canada Luis Nirenberg.

-Ý kiến độc giả về sự kiện Ngô Bảo Châu đạt giải Fields

- GS-TS Nguyễn Đăng Hưng, Chủ nhiệm các chương trình Cao học Bỉ &Việt tại ĐH Bách khoa TP.HCM và Hà Nội. Đây là một vinh hạnh không riêng gì cho GS Ngô Bảo Châu mà là mọi người Việt Nam trong và ngoài nước đặc biệt giới khoa học. Xin chúc mừng GS Ngô Bảo Châu và gia đình GS. TSKH Ngô Duy Cẩn - Trần Lưu Vân Hiền, một gia đình mà tôi đã có dịp giao lưu, quen biết. Chúng ta phải trung thực nhìn nhận và đề cao nền toán học Pháp, cái lò mà GS Châu may mắn được tham gia, cái môi trường tôn trọng nhân tài của ngành toán lý thuyết Pháp...

- Nguyễn Quốc Lân, giảng viên Toán (ĐH Bách khoa TPHCM): Với tư cách là người làm việc trong lĩnh vực chuyên ngành toán, tôi cho rằng việc GS.Ngô Bảo Châu đạt được giải Fields thực sự là thắng lợi rất lớn của Việt Nam trong lĩnh vực toán học.

Tôi được biết, Giải thưởng Fileds tương đương với giải Nobel bởi giải Nobel không có lĩnh vực toán học còn giải Fields là giải danh giá nhất trong lĩnh vực toán học. Nhiều người còn xem giá trị của nó tương tự như giải Nobel. Ở nước ngoài, nhiều nhà khoa học được làm việc trong các phòng nghiên cứu, thí nghiệm giá trị hàng tỉ đô nhưng rất khó đạt được giải thưởng này.

Đa số các tài năng Việt Nam nói chung và trong lĩnh vực toán học nói riêng thường được đầu tư bằng kinh phí gia đình và tìm kiếm học bổng nước ngoài mới phát triển được. Ví dụ như GS.Ngô Bảo Châu sinh ra và lớn lên trong một gia đình nghiên cứu khoa học, vì thế ông có điều kiện tiếp cận sớm với khoa học, được gia đình tư vấn và đầu tư nghiên cứu đúng hướng... nên có thể coi đây như là một trong nhiều lý do để GS. Châu được phát triển toàn bộ tài năng.

Nhìn chung, các nhà nghiên cứu khoa học của Việt Nam không tìm đến những quốc gia phát triển khoa học trước nước mình hàng chục năm, thậm chí hàng trăm năm thì rất khó để phát triển trọn vẹn.

Trên bình diện thế giới, không phải cứ đạt giải tại các kỳ thi olympic khoa học quốc tế thì những bạn trẻ đạt giải sau đó đều trở thành chuyên gia đầu ngành. Họ có thể giúp ích xã hội bằng các nghiên cứu ứng dụng khác, những ngã rẽ nghề nghiệp khác. Theo tôi, nếu GS. Ngô Bảo Châu về Việt Nam làm việc thì sẽ được đãi ngộ tốt vì đây là trường hợp đặc biệt, nhưng trên bình diện đãi ngộ nói chung đối với các nhà khoa học thì chính sách vẫn chưa theo kịp tốc độ phát triển xã hội.