Cập nhật lúc :5:27 AM, 12/12/2011
Theo báo cáo mới đây của Ban Chỉ đạo Tây Nguyên, tính đến tháng 7/2011, khu vực Tây Nguyên có 34 dự án thủy điện lớn và vừa, 88 thủy điện nhỏ đã hoàn thành hoặc đang xây dựng (tổng công suất 4.523 MW) và hàng chục dự án đang nghiên cứu đầu tư.
Kết quả nghiên cứu khảo sát của Trung tâm Con người và Thiên nhiên về “Phát triển thủy điện và hệ thống rừng đặc dụng Việt Nam” cũng chỉ ra, có tới 47 khu rừng đặc dụng đã hoặc có nguy cơ bị ảnh hưởng bởi thủy điện, với khoảng 119 dự án thủy điện lớn, nhỏ được quy hoạch trong hoặc xung quanh các rừng đặc dụng này.
 |
| công trình thủy điện Sơn La ( Ảnh minh hoạ) |
Mới đây nhất, ngày 10/11, Bộ NN-PTNT đã có văn bản gửi Văn phòng Chính phủ về việc chuyển mục đích sử dụng rừng thuộc Khu bảo tồn thiên nhiên Ngọc Linh (Kon Tum) để thực hiện các dự án thủy điện Đăk Mi 1 và Đăk Mi 1A. Với việc “đặt chỗ” này, UBND tỉnh Kon Tum cũng đề nghị chuyển mục đích sử dụng 64 ha rừng phục vụ dự án thủy điện Đăk Mi 1 và Đăk Mi 1A, thuộc phân khu bảo vệ nghiêm ngặt Khu bảo tồn thiên nhiên Ngọc Linh.
Sự phát triển ồ ạt của thủy điện khiến nhiều nhà khoa học đã phải thốt lên: “Thủy điện đang là miếng bánh ngon khiến người nào cũng muốn tranh cho mình phần nhiều. Cái hậu còn lại là thiên tai, lũ lụt và sự kiệt quệ tài nguyên môi trường cho đời con, đời cháu thì chẳng mấy ai tính đến”. Sự lo lắng này không phải quá xa khi những trận lũ chồng lũ tại Phú Yên, Quảng Nam, Quảng Ngãi… khiến nhiều người dân bỏ mạng, thiệt hại kinh tế hàng trăm tỉ đồng.
Câu chuyện mới đây nhất liên quan đến thủy điện là liên tục xảy ra các trận động đất kích thích tại khu vực huyện Bắc Trà My (Quảng Nam) – nơi có hồ thủy điện sông Tranh 2 – một trong những hồ chứa thủy điện lớn nhất Quảng Nam. Các nhà khoa học đã tiến hành khảo sát và khẳng định nguyên nhân dẫn đến động đất kích thích là do đập thủy điện tích nước. Không chỉ người dân mà cả chính quyền nơi đây cũng hoang mang phải bàn tính đến phương án di dời dân đi nơi khác để đảm bảo an toàn. Dù rằng, “sự cố” này chưa ảnh hưởng đến tính mạng, song thêm một lần nữa khiến chúng ta phải đặt lại câu hỏi, có nên phát triển quá nhiều thủy điện hay không (?!).
TS Trần Việt Hùng, Phó Chủ tịch Liên hiệp Các Hội khoa học và kỹ thuật Việt Nam cho rằng, thủy điện có đóng góp quan trọng cho nền kinh tế, song nếu nhìn lại, cái “hại” về lâu dài xem ra còn lớn hơn mong muốn; vấn đề này đang được đặt hàng cho các nhà khoa học nghiên cứu trong năm 2012.
Rõ ràng, thủy điện là vấn đề cần được nghiên cứu thấu đáo thay vì “nhắm mắt” phát triển ồ ạt như hiện nay.
Kính Lúp