Cập nhật lúc :9:00 PM, 10/12/2011
Dù nhiều chương trình, đề án thời gian qua được phản biện hiệu quả; song đó chỉ là một phần nhỏ trong muôn vàn vấn đề cần được sự can thiệp của hoạt động này. Tuy nhiên, cần phải chỉ ra được bao nhiêu vấn đề phản biện đã được tiếp thu.
Đây là ý kiến của các chuyên gia, nhà khoa học tại hội thảo: “Đánh giá hoạt động tư vấn, phản biện và giám định xã hội của Liên hiệp các hội khoa học và kỹ thuật Việt Nam (VUSTA)” được tổ chức ngày 10/12 tại Hà Nội.
Báo cáo tại hội thảo về hoạt động phản biện trong 10 năm qua, PGS.TS Phạm Bích San, Phó Tổng Thư ký VUSTA nêu, từ năm 2002 Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định 22/2002/QĐ-Ttg về hoạt động tư vấn phản biện và giám định xã hội. Cũng từ đó, hoạt động này được nỗ lực triển khai bước đầu đạt kết quả tốt.
 |
| Các nhà khoa học tại buổi tổng kết. Ảnh Bích Ngọc |
Điển hình là góp ý cho dự án xây dựng nhà máy thủy điện Sơn La; đóng góp ý kiến cho dự án đường Hồ Chí Minh (đoạn qua rừng Cúc Phương); góp ý dự thảo quy hoạch hai bên bờ sông Hồng đoạn qua Hà Nội; phản biện chương trình nhà máy điện hạt nhân… PGS San đánh giá, 10 năm qua VUSTA đã làm hết sức, đôi khi là quá sức mình trong công tác phản biện. Hoạt động này dựa trên tính tự nguyện của các tổ chức và cá nhân với sự tận tâm và trách nhiệm cao. Chi phí cho các chuyên gia chỉ có tính tượng trưng để giải quyết một số yêu cầu tối thiểu của công việc. Chính vì vậy, vẫn còn nhiều điều chưa được như sự kỳ vọng của xã hội.
Theo GS Nguyễn An Lương, Hội An toàn vệ sinh lao động, điều mà những người làm công tác phản biện mong chờ nhất vẫn là biết được điều mình góp ý có được tiếp nhận hay không? Hội an toàn vệ sinh lao động từng có cả văn bản để góp ý đối với văn bản luật trình Quốc hội; song, thực chất không biết được ý kiến góp ý được sử dụng đến đâu. “Chúng tôi mong muốn có văn hóa trả lời. Ngắn gọn thôi cũng được nhưng nó thể hiện sự đánh giá coi trọng ý kiến đóng góp”, GS Lương nói.
Đồng tình với quan điểm này, TS Chu Hảo, Giám đốc Nhà xuất bản tri thức, VUSTA đề nghị Ban Tư vấn, phản biện và giám định xã hội bổ sung vào bản báo cáo, thống kê bao nhiều vấn đề được Nhà nước đặt hàng, bao nhiêu do VUSTA chủ động và tương ứng với đó là những vấn đề nào được chấp nhận hay từ chối. Có bao nhiêu vấn đề phản biện trong thế “sự đã rồi”. “Đề nghị VUSTA tham gia tích cực vào việc xây dựng văn hóa trả lời đối với những vấn đề được đặt hàng”, TS Hảo nhấn mạnh.
Đông đảo các ý kiến đại diện các hội, ngành, địa phương bày tỏ sự cần thiết của hoạt động tư vấn, phản biện và giám định xã hội; đo vậy, vấn đề hiện nay là làm cho hoạt động này chuyên nghiệp hơn. Theo PGS.TS Phạm Bích San, hoạt động tư vấn phản biện đang đến giới hạn có thể đạt được và cũng tới tầm nội lực vốn có. Ngày càng nhiều đơn đặt hàng giải quyết các vấn đề của sự phát triển chung, do vậy cần phải xây dựng tốt hơn hoạt động tư vấn phản biện để đáp ứng yêu cầu đó.
Bích Ngọc