25 năm, năng suất lao động tăng chưa tới 3 lần

(Tin tức thời sự) - Trong 25 năm qua, năng suất lao động của Việt Nam chỉ tăng chưa tới 3 lần, gây cản trở đà tăng trưởng và năng lực cạnh tranh quốc gia

Chiều 21/3, tại Hội thảo tăng năng suất lao động để nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia của Việt Nam, Chủ tịch VCCI Vũ Tiến Lộc cho biết, thời gian qua năng suất lao động của Việt Nam đã được cải thiện liên tục, đóng góp đáng kể vào sự tăng trưởng kinh tế của đất nước.

25 nam, nang suat lao dong tang chua toi 3 lan
Năng suất lao động Việt Nam rất thấp. Ảnh minh họa

Tuy vậy, đến nay năng suất lao động của Việt Nam vẫn thua kém nhiều nước trong khu vực và trên thế giới, nhất là trong tương quan so sánh với các thành viên ASEAN; trong đó, năng suất lao động của Việt Nam chỉ bằng khoảng 7,2% của Singapore.

Theo ông Lộc, sự hạn chế về năng suất lao động đã và đang trở thành rào cản, là yếu tố ngăn trở mục tiêu tăng trưởng nhanh, bền vững và cải thiện sức cạnh tranh của nền kinh tế.

Viện trưởng Viện Nghiên cứu Kinh tế và Chính sách, Trường Đại học Kinh tế Đại học quốc gia Hà Nội TS. Nguyễn Đức Thành cho hay, trong 25 năm qua, năng suất lao động của Việt Nam chỉ tăng chưa tới 3 lần, thấp hơn rất nhiều so với tốc độ của các nước khác và nguy cơ tụt hậu đã thực sự là nhãn tiền. Thực tế này đang và sẽ gây tác hại, cản trở đà tăng trưởng và năng lực cạnh tranh quốc gia.

Đặc biệt, riêng năng suất lao động của khu vực sản xuất công nghiệp và xây dựng- vốn là khu vực quan trọng nhất, từ lâu đã chững lại, gây ra tình thế bất lợi cũng như kìm hãm đà tăng trưởng kinh tế.

Nhìn chung, các doanh nghiệp vẫn chưa hiểu đúng và chú trọng cho hoạt động đầu tư mua sắm, thay đổi công nghệ theo hướng hiện đại để hỗ trợ người lao động, tạo môi trường làm việc thuận lợi, tiến tiến để nhân công có thể tận dụng, phát huy tối đa năng lực và từ đó cũng nâng cao năng suất lao động...

Bên cạnh đó, ông Thành cho hay, lực lượng lao động rẻ không có kỹ năng của Việt Nam vẫn chiếm số lượng rất lớn, đang bị nằm kẹt trong khu vực nông thôn và không thể nào dịch chuyển sang ngành có năng suất cao hơn. Đây là một vấn đề rất nghiêm trọng và nhức nhối của nền kinh tế Việt Nam.

Cũng theo ông Thành, mọi con số đều cho thấy năng suất lao động của khu vực doanh nghiệp Nhà nước (DNNN) đều cao, và nó cách rất xa so với năng suất lao động của khu vực DN tư nhân.

Tuy nhiên, năng suất lao động của khu cực DNNN có được lại không nhờ vào hiệu quả hay ưu việt hơn mà nhờ những cơ chế ưu đãi về vốn, công nghệ, độc quyền thị trường, vì thế đầu ra của DNNN có giá trị tốt hơn.

Ngược lại với đó, khu vực tư nhân là khu vực sử dụng lực lượng lao động khổng lồ, lớn nhất của nền kinh tế nhưng gần như tất cả các yếu tố đó đều hội tụ trong khu vực này nên kéo năng suất lao động của chúng ta xuống.

Lương tăng nhanh hơn năng suất

Trước đó, tại báo cáo thường niên kinh tế Việt Nam 2018 của Viện Nghiên cứu kinh tế và chính sách (VEPR) cũng chỉ ra một mâu thuẫn "lương tăng nhanh hơn năng suất lao động".

Cụ thể báo cáo này cho rằng, tốc độ tăng lương trung bình năm 6,7%, trong khi năng suất lao động là 5%, trong giai đoạn 2004-2015.

Nêu quan điểm về việc này, PGS.TS Mạc Văn Tiến, Viện Nghiên cứu Khoa học dạy nghề, Bộ LĐ-TB-XH cho biết, có thực tế trên vì mức lương tối thiểu của Việt Nam thấp nên khi xảy ra lạm phát thì lại phải tăng lương.

Điều này khiến vị chuyên gia lo ngại vì năng suất lao động tăng mới tạo ra nhiều của cải vật chất, giúp giảm giá thành sản phẩm, giảm số người làm, tích lũy nhiều hơn cho quỹ tiền lương. Việc này cho phép tạo điều kiện tăng qui mô và tốc độ của tổng sản phẩm xã hội và thu nhập quốc dân, cho phép giải quyết các vấn đề tích luỹ tiêu dùng.

Ngược lại, nếu "miếng bánh thu nhập" không lớn lên, mà lương vẫn phải tăng thì buộc chúng ta phải gặm dần vào miếng bánh tích lũy, nguồn lực đầu tư phát triển bị ăn mòn, mọi chi phí xã hội phải chắt bóp, tiết kiệm để chi trả lương cho người lao động; triệt tiêu dần động lực tăng trưởng của nền kinh tế.

Lương tăng nhanh hơn năng suất lao động: Xoay trong thế khó

Mặt khác, năng suất lao động/đầu người của Việt Nam hiện rất thấp, thấp hơn cả Campuchia. Tình trạng này khiến khoảng cách về năng suất lao động của Việt Nam với các nước như Singapore, Thái Lan... ngày càng bị cách xa.

"Nếu vẫn cứ luẩn quẩn trong vòng cải cách tiền lương - tăng năng suất lao động thì Việt Nam cứ tiến được một bước thì thế giới đã đi được ba bước, Việt Nam tăng được 3-4% cũng không đuổi kịp được Singapore chỉ tăng 1%. Vì thế, kỳ vọng có thể đuổi kịp được năng suất lao động của Singapore là ảo tưởng, khó có thể thực hiện được nếu cơ chế cải cách tiền lương không được thực hiện quyết liệt", PGS Mạc Văn Tiến phân tích.

Thái An (tổng hợp)

Thứ Sáu, 22/03/2019 10:53

Loading...
Báo Đất Việt trên Facebook
.
Sự Kiện