Phá rừng trồng cao su: Đỏ mắt "dò" hiệu quả

(Tin tức thời sự) - Quy hoạch phát triển cao su tại các huyện Buôn Đôn, Ea Súp đã góp phần hủy hoại một hệ sinh thái đặc biệt mà không thấy hiệu quả gì.

Theo báo cáo của UBND huyện Ea Súp gửi đoàn giám sát của Ban Thường vụ Tỉnh ủy Đắc Lắc cho biết: "Tổng diện tích rừng bị chặt phá sau khi cho các DN thuê đất là 201ha, trong đó Cty Gia Huy 65ha, Cty Minh Hằng 70ha, DNTN Phát Đạt 40ha... Còn tổng diện tích đất bị lấn chiếm sau khi cho các DN thuê lên tới 447ha, trong đó Cty Gia Huy 349ha, Cty CP caosu Phú Riềng Kratie 38hha, Cty Thái Bình Phát 30ha...".

Hàng ngàn ha cao su bị phá bỏ
Hàng ngàn ha cao su bị phá bỏ

Báo cáo chỉ rõ việc trồng cao su vượt quy hoạch đã tác động xấu đến công tác quản lý, bảo vệ rừng tự nhiên trên địa bàn huyện Ea Súp.

Tác động về mặt xã hội, báo cáo cho rằng việc chuyển đổi đất rừng trồng caosu đã làm phát sinh tình trạng tranh chấp đất đai kéo dài giữa các DN và người dân, có thời điểm tạo thành những điểm nóng khiếu kiện đông người (như dự án của DNTN Phát Đạt, Cty CP caosu Trí Đức, Cty CP Phú Riềng Kratie, các Cty TNHH Gia Huy, Minh Hằng).

Về cơ sở hạ tầng, đã không được các DN đầu tư tương xứng với tiềm năng, lợi thế của dự án được duyệt. Đặc biệt công tác bảo vệ rừng trong vùng dự án, không được chủ đầu tư quan tâm, bảo vệ đúng mức dẫn tới tình trạng "mất rất nhiều, nhưng không được gì".

Những dự án chuyển đổi rừng trồng cao su ở huyện Ea Súp chỉ giải quyết việc làm cho 788 lao động trong và ngoài địa phương, trong đó 507 lao động thời vụ, công nhật. Hệ quả này được chỉ ra là do trồng cao su vượt quy hoạch.

Điều đáng nói, dù đã được các nhà khoa học cảnh báo rất nhiều nhưng hàng ngàn diện tích rừng khộp đã được phê duyệt phá hủy, chuyển đổi sang trồng cao su.

Theo Quyết định 3061/QĐ - UBND ngày 3/11/2009 của UBND tỉnh Đắc Lắc, gần 8.000ha cao su phát triển tại Buôn Đôn, Ea Súp đều được chuyển đổi từ đất rừng khộp.

TS Trình Công Tư - Trung tâm Nghiên cứu đất, phân bón và môi trường Tây Nguyên, Viện Thổ nhưỡng nông hóa - cho rằng, phần lớn diện tích đất rừng khộp có thành phần cơ giới tầng mặt là cát hoặc cát pha, kết cấu đất rời rạc, nguồn dinh dưỡng kém.

Cách mặt đất khoảng 20 - 40cm là tầng kết von, sỏi đá, dưới tích đất sét nên mùa nắng gió cây caosu dễ bị ngã đổ, mùa mưa bị ngập úng. Các yếu tố quan trọng khác như nhiệt độ, lượng mưa, chế độ gió vùng rừng khộp cũng tương đối khắc nghiệt. Ngay từ năm 2009, TS Phạm Quang Khánh - Viện Quy hoạch và Thiết kế nông nghiệp - cũng đã cảnh báo: “Rừng khộp tuy là rừng nghèo, nhưng là loại rừng quý hiếm, đặc trưng của Tây Nguyên, cần thận trọng để tránh tình trạng cây caosu không hiệu quả nhưng mất rừng”.

Nghịch dị trồng nhanh, phá thần tốc

Theo quy hoạch của Thủ tướng, đến năm 2020 cả nước sẽ có 800.000 ha cao su nhưng đến hết năm 2012, tổng diện tích cao su cả nước đã là 915.000 ha, vượt hơn 100.000 ha (13%).

Cao su đã và đang được quy hoạch trồng tại 7 tỉnh miền núi phía Bắc với tổng diện tích đến năm 2015 và 2020 gồm: Ba tỉnh Tây Bắc (Sơn La, Điện Biên, Lai Châu) nằm trong quy hoạch theo Quyết định 750, quy hoạch đến năm 2015 phát triển 57.500 ha. Trong đó Sơn La là 20.000 ha, Điện Biên 17.500 ha, Lai Châu 20.000 ha.

Bốn tỉnh vùng Đông Bắc (Lào Cai, Yên Bái, Hà Giang, Phú Thọ) chưa nằm trong quy hoạch theo Quyết định 750, quy hoạch của các tỉnh này đến 2015 phát triển khoảng 20.000 ha.

Tại các tỉnh Bắc Trung bộ, những năm qua một số tỉnh đã trồng vượt quy hoạch với số lượng 80.470ha. Nguyên nhân là do cao su tiểu điền phát triển vượt kiểm soát của địa phương, nhất là giai đoạn từ 2009-2011 khi giá cao su đạt mức cao kỷ lục (120 triệu đồng/tấn).

Tuy nhiên, 5 năm gần đây giá cao su đã tụt xuống mức thấp nhất thế giới, khiến những người trồng cao su trước có lãi giờ không có lãi. Người lãi ít thì hòa vốn, người chưa kịp lãi thì lỗ.

Hậu quả, nông dân tại nhiều tỉnh thành trên cả nước, từ miền Đông đến miền Trung, phải phá bỏ hàng ngàn ha vườn cao su để chuyển sang các loại cây nông nghiệp ngắn ngày khác do giá mủ cao su giảm mạnh.

Tại Tây Ninh tính đến tháng 6/2014, tổng diện tích vườn cao su bị người dân đốn bỏ trên địa bàn toàn tỉnh khoảng gần 2.000ha.

Trong đó, nhiều nhất là huyện Tân Châu khoảng 700ha, Tân Biên 600ha, Châu Thành trên 70 ha. Diện tích cao su bị chặt bỏ có độ tuổi từ 5 năm trở xuống khoảng gần 300ha, số còn lại là cao su đã cho khai thác từ 10 năm trở lên.

Ngoài ra, còn có gần 200ha cao su 2-3 năm tuổi bị nông dân chặt ngọn, không khai thác để giữ đất trồng sắn.

Không chỉ những vườn cao su non 2-3 năm tuổi bị chặt phá, các diện tích cao su đang cho mủ cũng bị nông dân đốn bỏ không thương tiếc, số khác không được chủ vườn khai thác với lý do doanh thu mủ không đủ bù chi phí nhân công.

Cục Trồng trọt cho biết, tính đến cuối tháng 6/2014, diện tích cao su bị thanh lý và chuyển đổi trên cả nước vào khoảng trên 3.300 ha, trong đó chủ yếu diễn ra ở các tỉnh vùng Đông Nam Bộ và Tây Nguyên và tập trung ở diện tích cao su tiểu điền.

Nguyên Phó Thủ tướng Nguyễn Công Tạn từng cảnh báo, thậm chí ông còn viết thư phản đối chủ trương trồng cây cao su ở miền Trung và Tây Bắc nhưng không ai nghe.

"Cao su là loại cây công nghiệp nhiệt đới điển hình, sợ nhất gió bão, rét và đất dốc. Chỉ cần gió cấp 10 trở lên là cây ngã đổ, trời rét dưới 16 độ cây sẽ chết. Tây Bắc là vùng có nhiệt độ tối thấp, trong khi miền Trung lại là rốn bão.

 Nếu ở điều kiện khí hậu, thổ nhưỡng không phù hợp cây cao su không gãy đổ thì sẽ bị ức chế mủ.

Thuận lợi hơn, có thể cây không chết nhưng thời gian sinh trưởng kéo dài, bình thường 5 năm đã cho thu hoạch mủ giờ phải mất 8 năm. Thời gian cạo mủ cả năm bị rút ngắn, năng suất mủ thấp, đương nhiên trồng cao su lỗ", ông Nguyễn Công Tạn phân tích.

GS-TSKH Nguyễn Ngọc Lung cho biết, diện tích cao su trên các tỉnh miền núi phía Bắc, mới trồng trong khoảng 5-7 năm, dù quá thời gian cạo mủ so với các khu vực miền Nam nhưng vẫn chưa cho thu hoạch. Từ việc kéo dài thời gian, lượng mủ thấp, chi phí cao đã khiến người trồng cao su không thể có lãi.

Thái An (tổng hợp)

Thứ Năm, 21/08/2014 07:59

Loading...
Báo Đất Việt trên Facebook
.
Sự Kiện