An toàn thực phẩm và quyền lợi người tiêu dùng

(Diễn đàn trí thức) - Mỗi năm, trên thế giới có 582 triệu ca mắc phải một trong 22 căn bệnh truyền qua thực phẩm, 351.000 người chết có liên quan đến an toàn thực phẩm.

Theo số liệu của Tổ chức Y Tế Thế giới (WHO) ngày 2/4/2015, mỗi năm trên thế giới có 582 triệu ca mắc phải một trong 22 căn bệnh truyền qua thực phẩm, 351.000 người chết có liên quan đến an toàn thực phẩm (ATTP). Tại Việt Nam, theo thống kê của ngành Y Tế, mỗi năm có khoảng 150.000 ca mắc và trên 75.000 trường hợp tử vong do ung thư. Trong đó có nguyên nhân về ATTP.

Tổ chức Quốc tế người tiêu dùng (CI) đưa ra chủ đề Ngày Quyền của người tiêu dùng Thế giới năm nay là “Dinh dưỡng lành mạnh”.

Tại Việt Nam, công tác bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng (NTD) ngày càng được Đảng và Nhà nước quan tâm. Sau khi Luật Bảo vệ quyền lợi NTD được Quốc hội thông qua ngày 17/11/2010, Chính phủ, các Bộ, Ngành đã ban hành các văn bản pháp quy hướng dẫn thi hành.

Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng trong Thông điệp đầu năm 2012 cũng đã nói: “Một thể chế kinh tế thị trường hiện đại phải hướng về người tiêu dùng, lấy người tiêu dùng làm chủ thể”. Ngày 10/7/2015 vừa qua, Thủ tướng Chính phủ đã ký Quyết định số 1035/Qđ-TTg, theo đó lấy ngày 15/3 hàng năm là Ngày Quyền của người tiêu dùng Việt Nam.

Trên thực tế, công tác thực thi pháp luật về bảo vệ quyền lợi NTD cũng đã được đẩy mạnh, nhất là từ khi có Ban 389. Tiếng nói của tổ chức xã hội bảo vệ quyền lợi NTD đã được lắng nghe.

Tuy nhiên, một trong những thách thức lớn nhất đối với NTD hiện nay chính là vấn đề ATTP.

Luật ATTP được Quốc hội thông qua ngày 17/6/2010, có hiệu lực từ 1/7/2011. Chính phủ đã ban hành Nghị định số 38/2012/NĐ-CP ngày 25/4/2012 quy định chi tiết thi hành. Bộ Y Tế, NN & PTNT và Bộ Công Thương cũng đã ban hành gần 70 văn bản quy phạm pháp luật.

Qua hơn 4 năm thực hiện Luật ATTP kể từ khi luật có hiệu lực, công tác bảo đảm ATTP đã thu được một số kết quả. Các cơ quan chức năng đã kiểm tra, phát hiện xử lý nhiều vụ vi phạm về sản xuất, kinh doanh thực phẩm giả, kém chất lượng; vi phạm điều kiện kinh doanh và quảng cáo; sử dụng các hóa chất bảo vệ thực vật, phụ gia, kháng sinh, chất bảo quản, chất kích thích tăng trưởng ngoài danh mục trong trồng trọt, chăn nuôi vv…

Công an Hà Nội, ngày 24/1/2015 kiểm tra phát hiện bắt giữ khoảng 15 tấn thực phẩm chức năng gồm sữa ong chúa, nhau thai cừu, tảo biển, Gulucosamin… nguồn gốc Trung Quốc nhưng giả xuất xứ Úc, Mỹ, Nhật; ngày 8/6/2015, kiểm tra phát hiện bắt giữ khoảng 20 tấn thực phẩm chức năng giả, gồm sữa ong chúa nhãn hiệu Costar, Royal Jelly, Omega 3, nhau thai cừu Placenta, VIP Essence of bayby sheep của công ty TNHH Đầu tư Phát triển Y tế và Hóa chất VQTech (Hà Nội).

Theo thông tin Cục ATTP, 7 tháng đầu năm đã xử phạt 112 cở vi phạm về ATTP với tổng tiền phạt hơn 2,1 tỷ đồng, trong đó 95 cơ sở vi phạm về quảng cáo thực phẩm chức năng bị xử phạt trên 1,7 tỷ đồng. Trong tháng 8/ 2015, Cục này đã ra quyết định xử phạt vi phạm hành chính đối với 20 công ty vi phạm về ATTP với số tiền phạt gần 330 triệu đồng; tạm dừng lưu thông 18 sản phẩm thực phẩm chức năng của 7 công ty.

Theo báo cáo của các Sở VH, TT & DL tỉnh, TP, cả nước đã xử lý 1.148 vụ vi phạm pháp luật trong lĩnh vực quảng cáo, với tổng số tiền phạt gần 4 tỷ đồng.

Theo báo điện tử Pháp luật Việt Nam, ngày 12/12/2013, Công an  Hà Tĩnh bắt giữ xe khách chở khoảng 2 tấn thịt, nội tạng động vật thối; ngày 4/1/2014,  Công an và Chi cục Quản lý thị trường Hà Nội đã phát hiện bắt giữ hơn 1 tấn nầm đã bốc mùi; ngày 5/11/2015 Công an Hà Tĩnh đã phát hiện xe ô tô tải vận chuyển hơn 500 kg nội tạng động vật đã bốc mùi. Toàn bộ số nội tạng trên đã được cơ quan chức năng tiêu hủy.

Trên đây cũng chỉ là một vài dẫn chứng cho thấy nếu cơ quan chức năng không ngăn chặn thì NTD sẽ gánh chịu hậu quả. Tuy nhiên, tình hình ATTP hiện nay rất đáng lo ngại, đe dọa sức khỏe, tính mạng NTD.

Được bảo đảm an toàn tính mạng, sức khỏe, tài sản là quyền số 1 của NTD, theo Luật Bảo vệ quyền lợi NTD. Tuy nhiên, quyền này đã bị xâm hại và thách thức nghiêm trọng.

Ngay từ khâu sản xuất, tình trạng sử dụng các hóa chất bảo vệ thực vật, chất kích thích tăng trưởng, tăng trọng, thuốc kháng sinh ngoài danh mục đã diễn ra từ nhiều năm nhưng chưa có chiều hướng giảm.

Đối với hàng nhập khẩu, các vụ nổi cộm như sữa nhiễm melamine, thực phẩm chức năng giả có nguồn gốc Trung Quốc, thạch rau câu có chứa chất DEHP, hạt trân châu chứa axit maleic có nguồn gốc Đài Loan, thịt bò Úc, Canada hết hạn gần 2 năm, gà thải loại, phủ tạng động vật buôn lậu qua biên giới vv…

Chủ Nhật, 20/12/2015 08:08

Đọc nhiều nhất
Báo Đất Việt trên Facebook
.
Sự Kiện