Vi khuẩn "tấn công" phi hành gia trên Trạm ISS

(Khoa học) - Trạm ISS cũng tồn tại những vi khuẩn đang có mặt trên Trái Đất, có thể ảnh hưởng không nhỏ tới hệ miễn dịch thay đổi của phi hành gia.

Chuyên san Microbiome ngày 9/4 công bố nghiên cứu cho thấy Trạm Không gian quốc tế (ISS) chứa hàng loạt vi khuẩn và nấm chứ không hoàn toàn sạch sẽ khi ở môi trường không trọng lực.

Vi khuan
Trạm Vũ trụ Quốc tế (ISS).

Thậm chí, vi khuẩn được phát hiện ở đây là những loại thường thấy trong môi trường sống của con người.

Cơ quan Vũ trụ Mỹ (NASA) đã thống kê được các loại vi khuẩn, nấm mốc xuất hiện trên trạm, trong đó nhiều nhất là vi khuẩn Staphylococcus (chiếm 26%), vi khuẩn Pantoea (chiếm 23%), trực khuẩn Bacillus (chiếm 11%).

Đáng chú ý, không gian bên trong ISS còn chứa cả những yếu tố giống như những mầm bệnh tiềm năng trên Trái đất.

Một số vi khuẩn khác được phát hiện như vi khuẩn Staphylococcus aureus (chiếm 11%), thường trú ẩn trên da người hay các kiện hàng gửi đến NASA, vi khuẩn Enterobacter (dưới 9%) vốn ảnh hưởng đến đường ruột các loài động vật.

Vi khuẩn thuộc nhóm Staphylococcaceae và Enterobacteriaceae, vốn hiện diện nhiều tại bệnh viện, văn phòng và phòng tập thể hình ở Trái Đất.

Các nhà khoa học cho biết chưa rõ các vi khuẩn có gây bệnh trên trạm ISS hay không, vì điều đó còn tùy thuộc vào tình trạng sức khỏe của từng người cũng như khả năng hoạt động của vi khuẩn trong môi trường không gian.

Trước thời đại mới trong lĩnh vực khám phá vũ trụ như hành trình đến sao Hỏa, vi khuẩn tại các môi trường kín cần được xem xét kỹ lưỡng nhằm xác định các loại có thể tích tụ, thời gian chúng tồn tại và ảnh hưởng đến sức khỏe con người cũng như hạ tầng tàu vũ trụ.

Tiến sĩ Kasthuri Venkateswaran một nhà vi sinh vật tại Phòng thí nghiệm Jet Propulsion đánh giá: “Có những loại vi khuẩn trong nhà tại Trái đất gây ảnh hưởng đến sức khỏe con người. Điều này càng quan trọng hơn đối với các phi hành gia trong các chuyến du hành vì hệ miễn dịch của họ thay đổi và không có các dịch vụ y tế phức tạp như trên Trái Đất".

Không chỉ vậy, vi khuẩn trên Trạm ISS đang phát triển và biến đổi trong môi trường không gian. Các nghiên cứu trước đó lo ngại vi khuẩn biến đổi theo hướng độc hại hơn tuy nhiên, cho tới gần đây, các nghiên cứu đã chứng minh điều này là chưa thuyết phục.

Erica Hartmann - Giáo sư sinh học tại trường Đại học Tây Bắc, Miami (Florida) cho hay: "Đã có rất nhiều nghiên cứu về các yếu tố phóng xạ, vi trọng lực và thiếu không khí tác động lên sinh vật sống, bao gồm cả vi khuẩn".

Nghiên cứu đăng trên Tạp chí mSystems công bố đầu tháng 1/2019 cho thấy, các nhà khoa học không phải là nhân tố kích thích quá trình tiến hóa của vi khuẩn Trái Đất thành "siêu vi khuẩn" trên Trạm ISS.
 
Trong nghiên cứu này, các nhà khoa học đã phân tích DNA từ hai loại vi khuẩn: Staphylococcus aureus (được tìm thấy trên da, thường gây nhiễm trùng tụ cầu khuẩn) và Bacillus cereus (tìm thấy trong hệ thống tiêu hóa động vật cũng như bùn đất và thường là vô hại).

Cả hai loại vi khuẩn được thu thập từ môi trường quanh trạm vũ trụ.

Vi khuan
Một phi hành gia đang lấy mẫu vi khuẩn trên Trạm ISS để gửi về NASA.

Kết quả cho thấy: mặc dù các vi khuẩn này đã đột biến khác với chủng vi khuẩn gốc trên trái đất, nhưng không tìm thấy bất kỳ đặc điểm di truyền rõ ràng nào của "siêu vi khuẩn" (được gọi như vậy vì chúng kháng hầu hết các loại kháng sinh).

Trên trái đất, các nhà nghiên cứu cho biết, khi vi khuẩn rời khỏi cơ thể con người (điều khá thường xuyên), chúng sẽ tự biến đổi để thích nghi với môi trường mới. Nhưng trong các khoang chật hẹp của tàu vũ trụ, người ta lo ngại rằng việc tiếp xúc với vi khuẩn đột biến như vậy trong nhiều tháng, có thể sẽ nguy hiểm với sức khỏe các phi hành gia.

Tuy nhiên, có vẻ là sự đột biến của vi khuẩn để thích nghi với không gian vũ trụ, không tạo ra bất kỳ yếu tố bất thường nào khiến cho chúng dễ lây lan hoặc khó chữa trị hơn đối với các phi hành gia.

Như vậy, việc du hành vũ trụ trong thời gian dài sẽ bớt được một mối lo về y tế.

Quế Chi

Thứ Tư, 10/04/2019 09:25

Báo Đất Việt trên Facebook
.
Sự Kiện