Không đào mỏ sắt Thạch Khê là điều may cho người dân!

(Doanh nghiệp) - Theo chuyên gia, phải truy trách nhiệm người duyệt quyết định đầu tư dự án, không thể nói rằng đã trót tiêu tiền nên phải tiêu tiếp. 

Liên quan đến kiến nghị của Bộ Kế hoạch và Đầu tư (KHĐT) và trước đó là kiến nghị của tỉnh Hà Tĩnh về việc dừng khai thác, chế biến mỏ sắt Thạch Khê (Hà Tĩnh), ông Phạm Chí Cường, nguyên Chủ tịch Hiệp hội Thép Việt Nam nhận xét, đây là sự tỉnh táo của Bộ KHĐT và tỉnh Hà Tĩnh bởi nếu bỏ thêm tiền vào dự án này nữa thì nguy cơ sẽ bị mất trắng và cái giá phải trả sẽ rất đắt.

Phân tích cụ thể với Đất Việt, vị chuyên gia về ngành thép khẳng định, nếu giao cho Tập đoàn Công nghiệp Than và Khoáng sản Việt Nam (TKV) tiếp tục khai thác mỏ sắt Thạch Khê thì sẽ gây lãng phí tiếp cho Nhà nước.

"Mỏ sắt Thạch Khê là mỏ đặc thù, nó quá khó vì vừa sát bờ biển vừa nằm sâu dưới mặt nước biển ở mức âm 550m.

Mặt khác, dù mỏ này giàu sắt nhưng tỷ lệ kẽm trong quặng quá cao (0,07%), gấp 10 lần quặng thương phẩm vẫn bán trên thị trường. Nếu dùng loại quặng này cho lò cao thì kẽm sẽ chui vào khe gạch, phá bung lò.

Với mỏ này, kỹ thuật khai thác rất khó, TKV không làm nổi, nếu có làm thì cuối cùng với bờ mỏ toàn là cát, ở một vùng nhiều mưa bão như miền Trung sẽ không thể trụ được", ông cho biết.

Khong dao mo sat Thach Khe la dieu may cho nguoi dan! 
Việc dừng khai thác mỏ sắt Thạch Khê là cần thiết

Nguyên Chủ tịch Hiệp hội Thép Việt Nam cũng chỉ ra rằng, đối với mỏ này, nếu khai thác nhiều thì mới kinh tế, nhưng khai thác nhiều lại không bán được vì không có đầu ra, trong khi khai thác sản lượng thấp thì không kinh tế.

"Khi tôi làm Phó Tổng giám đốc của Tổng Công ty thép, Tổng công ty đã thuê một tổ hợp đối tác gồm 3 tập đoàn chuyên về khai thác mỏ của Nam Phi, Đức và Nhật làm luận chứng kinh tế kỹ thuật với mỏ sắt Thạch Khê. 

Theo tính toán, một năm phải dừng khai thác 3 tháng mùa mưa, phải khai thác 10 triệu tấn/năm, làm một con đường dài 6km đưa quặng ra biển để có tàu lớn 50 vạn tấn vận chuyển đi bán quặng, bù vào tiền đầu tư khai thác và trong mấy năm mới có thể trả nợ được.

Tuy nhiên, sau khi phân tích và làm luận chứng kinh tế kỹ thuật kỹ càng với công suất 5 triệu tấn/năm thì thấy rằng chỉ có thể khai thác được ở độ sâu trên 300m, còn ở dưới thì bỏ. Phải mất 3 năm ổn định bờ mỏ mới khai thác được vì bờ mỏ toàn là cát, không phải đá giống như khai thác than.

Phía Nhật Bản sau đó đã rút lui vì quặng kẽm quá cao, không bán được. Nếu khai thác công suất 5 triệu tấn/năm thì không có hiệu quả vì bơm để thoát nước tốn rất nhiều điện, giá thành rất cao do nước ngầm, nước mặt biển và mưa bão trong vùng rất khủng khiếp. Nếu mưa gió không chạy kịp, có khi ngập hết", ông Phạm Chí Cường kể lại.

Ông Cường không tin rằng TKV có thể làm giỏi hơn những đối tác nước ngoài mà Tổng Công ty Thép đã từng thuê để làm luận chứng kinh tế kỹ thuật.

"Chuyên gia nước ngoài tính toán phải ổn định bờ mỏ 3 năm mới khai thác, đằng này TKV làm liều, theo kiểu cuốn chiếu, đào xuống thấy quặng thì khai thác, bán đi, có tiền rồi tiếp tục xây dựng mỏ. 

Thực tế là lần khai thác thử vừa rồi coi như đã thất bại vì cát tràn hết xuống khi mưa gió. Kiểu khai thác ấy rất bừa bãi, không có kỹ thuật.

Cách đây 2-3 năm tôi đã thử đi vào mỏ nhưng không còn đường vào nữa vì cát đã lún sâu đến đầu gối, xe ô tô không vào được, đi bộ cũng không", vị chuyên gia bức xúc.

Từ những phân tích trên, ông Phạm Chí Cường nhấn mạnh, việc đã đổ gần 1.600 tỷ đồng vào dự án không thể gọi là khai thác thử. Đó là do TKV làm khi không có luận chứng kinh tế kỹ thuật đầy đủ, vì thế TKV phải chịu trách nhiệm chứ không thể nói rằng đã trót tiêu tiền rồi thì giờ phải tiêu tiếp.

"Tôi nghĩ không nên bỏ thêm tiền vào dự án này. Phải kiểm điểm ai đã cho khai thác liều để mất 1.600 tỷ đồng.

Bộ KHĐT và tỉnh Hà Tĩnh đã rất tỉnh táo khi kiến nghị dừng dự án này, có lẽ rút kinh nghiệm từ bài học Formosa. Nếu bỏ thêm tiền nữa thì chỉ có mất trắng và cái giá phải trả sẽ rất đắt. Chưa kể xu thế thép đang dư thừa, giá quặng trên thế giới giảm, càng bất lợi cho Việt Nam.

Phải nhìn vào kinh tế Việt Nam, không phải cứ có tài nguyên là khai thác bằng mọi giá. Phải có tính cạnh tranh, nhìn thị trường để lựa chọn một cách thông minh.

Còn mỏ sắt Thạch Khê, hãy cứ để đó cho thế hệ sau khi nào có kỹ thuật tốt hơn, có biện pháp giải quyết tốt hơn, hạ hồi phân giải", ông Phạm Chí Cường gợi ý.

Ông cho rằng, Bộ KHĐT và tỉnh Hà Tĩnh đã có kiến nghị, Nhà nước nên chấp nhận đóng cửa mỏ sắt Thạch Khê, đó là cái may cho người dân Hà Tĩnh. Còn số tiền gần 1.600 tỷ đồng coi như là học phí phải trả cho sự liều lĩnh của TKV.

  • Thành Luân

Thứ Hai, 30/10/2017 07:17

Loading...
Báo Đất Việt trên Facebook
.
Sự Kiện