Thương chiến Mỹ - Trung: Việt Nam tránh bị vạ lây thế nào?

(Doanh nghiệp) - Đâu là những cơ hội và rủi ro của Việt Nam trong cuộc thương chiến này và làm thế nào để chúng ta tránh vạ lây?

Nhận định cuộc chiến tranh thương mại Mỹ-Trung khó có thể chấm dứt một sớm một chiều, chuyên gia kinh tế, PGS.TS Đinh Trọng Thịnh (Học viện Tài chính) đã trao đổi với Đất Việt về vấn đề trên.

Trung Quốc thuộc bài của Mỹ

PV: Cuộc chiến thương mại giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới Mỹ và Trung Quốc đang đứng trước nguy cơ cuốn vào vòng xoáy rủi ro mới, khi vòng đàm phán thứ 11 thất bại và Tổng thống Mỹ Donald Trump quyết định tăng thuế từ 10% lên 25% đối với 200 tỷ USD hàng hóa Trung Quốc từ ngày 10/5, đồng thời cảnh báo sẽ tiếp tục áp thuế lên 325 tỷ USD hàng hóa khác của Trung Quốc trong thời gian tới.

Thưa ông, việc Mỹ tăng thuế nhập khẩu hàng hóa Trung Quốc từ 10% lên 25% có tác động như thế nào lên cả hai nền kinh tế? Đặc biệt, nếu Mỹ đánh thuế toàn bộ số hàng hóa còn lại từ Trung Quốc sẽ dẫn tới biến động thế nào trên thị trường thế giới, nguy cơ một cuộc khủng hoảng toàn cầu có được tính đến? Xin ông phân tích cụ thể.

PGS.TS Đinh Trọng Thịnh: Cuộc chiến thương mại xảy ra có tác động xấu trước tiên tới hai quốc gia khởi phát cuộc chiến là Mỹ và Trung Quốc, sau đó ảnh hưởng chung đến thương mại và tốc độ phát triển kinh tế toàn cầu.

Trong cuộc chiến này, ban đầu người Mỹ nắm lợi thế và họ nghĩ rằng việc tăng thuế đối với hàng hóa Trung Quốc sẽ làm kinh tế Trung Quốc bị thiệt hại dễ dàng và tụt dốc thê thảm.

Tuy nhiên, dự báo nếu phía Trung Quốc nói riêng và các quốc gia khác bị Mỹ cấm vận hay có chiến tranh thương mại với Mỹ cầm cự được từ 6 tháng đến 1 năm thì tình hình sẽ khác đi.

Ban đầu, các nước bị trừng phạt sẽ gặp rất nhiều khó khăn vì tăng trưởng sụt giảm, chứng khoán lao dốc, đồng tiền bị mất giá, sản xuất đình trệ, đầu tư giảm sút do nhà đầu tư nước ngoài bỏ chạy. Tuy nhiên, như đã nói, nếu quốc gia ấy trụ được từ 6 tháng đến 1 năm thì sẽ khác.

Khi đó nền kinh tế Mỹ và đồng USD sẽ thay đổi: đồng USD có thể giảm giá, một phần là vì đồng bạc xanh đã lên giá suốt một thời gian dài, nhất là trong khoảng thời gian đầu xảy ra chiến tranh thương mại, phần khác do nền sản xuất của Mỹ gặp trục trặc, phân bổ nguồn lực không theo tín hiệu thị trường.

Thuong chien My - Trung: Viet Nam tranh bi va lay the nao?
PGS.TS Đinh Trọng Thịnh

Cụ thể, khi Mỹ đánh thuế cao, phong tỏa nền kinh tế của đối tác cũng có nghĩa hàng hóa, nguyên vật liệu liên quan đến sản xuất của Mỹ gặp khó khăn hơn, do giá nguyên vật liệu tăng đẩy chi phí sản xuất cũng như giá thành sản phẩm lên cao, lợi nhuận của các doanh nghiệp Mỹ mỏng đi và họ sẽ phản ứng.

Một đối tượng khác cũng phản ứng khi cuộc thương chiến Mỹ-Trung leo thang, đó là các nhà nhập khẩu Mỹ. Có một lượng rất lớn hàng hóa Trung Quốc được bán trên thị trường Mỹ với giá rẻ, song khi chính quyền Mỹ đánh thuế hàng hóa Trung Quốc, lượng hàng hóa nhập vào Mỹ sẽ ít hơn, trong khi giá thành cao lên, lời lãi của các nhà nhập khẩu Mỹ bị mỏng đi, kinh doanh khó khăn.

Người tiêu dùng Mỹ cũng phải chịu thiệt khi lựa chọn hàng hóa khó khăn hơn, giá thành cao hơn do Trung Quốc sản xuất ít hơn, hàng xuất khẩu sang Mỹ giảm.

Ba đối tượng chính này sẽ đứng ra phản đối quyết liệt chính sách tăng thuế đối với hàng hóa Trung Quốc của chính quyền Mỹ.

Đối với nguồn thu ngân sách Mỹ, ngân sách có thể tăng lên vì thu được thêm một khoản tiền thuế từ hàng hóa nhập khẩu của Trung Quốc trong chiến tranh thương mại, nhưng phần mà nhà nước Mỹ thu được chỉ chiếm một phần nhỏ, trong khi cái mất của nền kinh tế Mỹ lại lớn hơn nhiều.

Về tổng thể, nền kinh tế Mỹ sẽ gặp khó khăn do một số nguyên liệu đầu vào tăng giá, do sự phân bổ lại nguồn lực trong nền kinh tế thay đổi. Điều đó khiến nền kinh tế Mỹ không còn đi theo đúng tín hiệu của kinh tế thị trường nữa, thay vào đó nó đi theo tín hiệu của thuế bảo hộ. Nó đẩy nền kinh tế Mỹ dần dần gặp khó khăn nhất định, mà trước hết là sản xuất của quốc gia này có thể bị đình trệ, giá cổ phiếu và giá một số doanh nghiệp có thể tăng lên trong khi số khác lại mất đi do sản xuất trì trệ, nguyên vật liệu đắt lên.

Đó là những vấn đề có thể nhìn thấy về lâu dài. Còn đối với nước Mỹ hiện nay, một thời gian dài nền kinh tế nước này đã tăng trưởng mạnh mẽ nhờ chính quyền Donald Trump hạ thuế suất đột ngột, kích thích đầu tư, gia tăng việc làm, tỷ lệ thất nghiệp của Mỹ xuống mức thấp nhất trong nhiều năm qua.

Đây là tín hiệu mừng nhưng cũng lại là điểm đáng lo, vì theo quy luật thị trường, trong nền kinh tế phải có một lực lượng lao động thất nghiệp sẵn sàng chuyển hóa và đi tìm việc làm ở những ngành nghề, lĩnh vực mới để đáp ứng nhu cầu bổ sung lao động cho các ngành sản xuất một cách tốt nhất và phù hợp nhất. Nhưng khi tỷ lệ thất nghiệp xuống thấp, doanh nghiệp phải tăng tiền lương để giữ chân người lao động và thu hút lao động mới. Khi tiền lương tăng, nó cũng đẩy giá thành sản phẩm tăng lên, lợi nhuận của nhà đầu tư dần giảm đi.

Chủ Nhật, 19/05/2019 07:38

Loading...
Báo Đất Việt trên Facebook
.
Sự Kiện