Người Việt vay ngang hàng lãi suất 720%: Bài học Trung Quốc

(Tài chính) - Trước sự biến tướng của hình thức cho vay ngang hàng, hiện Trung Quốc đã giảm số lượng công ty kinh doanh P2P xuống con số khoảng 2.000 đơn vị.

Tại buổi tập huấn về thị trường tài chính tiêu dùng do Hiệp hội ngân hàng Việt Nam vừa tổ chức ngày 5/10 tại Vũng Tàu, nhiều chuyên gia đều thừa nhận mô hình cho vay trực tuyến, cho vay ngang hàng (P2P) đang phát triển rất “nóng” tại Việt Nam.

Hiện có công ty cho vay theo mô hình P2P ở VN mới thành lập được gần 2 năm mà mỗi ngày hiện có khoảng 2.000 đơn xin vay.

Trên thế giới, mô hình cho vay ngang hàng hiện cũng đang phát triển rất mạnh. Ở Trung Quốc, dư nợ cho vay ngang hàng tính đến cuối năm ngoái vào khoảng 30-40 tỷ USD và có khoảng 6.000 công ty tham gia vào lĩnh vực cho vay P2P.

Tuy nhiên, trước thực trạng biến tướng của hình thức này, hiện nay Trung Quốc đã giảm số lượng công ty kinh doanh P2P xuống con số là khoảng 2.000 đơn vị.

Nguoi Viet vay ngang hang lai suat 720%: Bai hoc Trung Quoc
Nhà đầu tư vào PPMiao biểu tình tại Thượng Hải hồi giữa tháng 8. Ảnh: Reuters

Hoạt động cho vay ngang hàng tại Trung Quốc trở nên phổ biến sau khi nước này thắt chặt tín dụng ngân hàng năm 2010, sau hai năm kích thích chi tiêu để vượt qua khủng hoảng tài chính toàn cầu.

Nhiều cặp đôi trẻ muốn vay tiền làm đám cưới và đi trăng mật, sau đó sẽ trả lại kèm lãi khi nhận được quà cưới và tiền mừng. Các doanh nghiệp nhỏ cũng muốn vay mua máy móc, cam kết trả lại khi sản xuất tăng lên.

Các trang web P2P đưa ra loại tài sản đầu tư có tên “thương phiếu”, tương tự trái phiếu ngắn hạn của các doanh nghiệp nhỏ. Chúng thường được các công ty phát hành và đảm bảo bởi ngân hàng thương mại. Chúng cũng có thể được bán cho một tổ chức tài chính khác hoặc cho ngân hàng trung ương trước khi đáo hạn.

Trong các trường hợp P2P bị tố lừa đảo, nhà đầu tư khẳng định loại thương phiếu này không tồn tại và số tiền của họ không đến được nơi như dự định. Rủi ro ở đây là nhà đầu tư không có đủ thông tin.

Thống kê cho thấy, hoạt động cho vay ngang hàng tại Trung Quốc thu hút tới 50 triệu người dùng, do bị hấp dẫn bởi mức lãi cam kết từ 10% trở lên - gấp đôi lãi suất ngân hàng tại đây.

Hồi tháng 6/2018, tổng số tiền nhà đầu tư đổ vào các nền tảng này đã lên kỷ lục 200 tỷ USD.

Vào đầu tháng 8 vừa qua, khoảng 4.000 người Trung Quốc đã trở thành nạn nhân khi của công ty PPMiao tuyên bố phá sản. Ước tính, tổng số tiền mà khách hàng bị mất lên đến 117 triệu USD. Rất nhiều người trong số đó đã đến các thành phố lớn ở Trung Quốc để đòi bồi thường.

Chính phủ Trung Quốc đang nỗ lực kiểm soát hoạt động cho vay ngang hàng. Đây là động thái nằm trong chiến dịch lớn hơn, nhằm hạn chế hoạt động cho vay phi truyền thống (không qua ngân hàng).

Nhà chức trách Trung Quốc đã vạch ra 10 biện pháp chính sách, bao gồm cấm mở thêm các trang web cho vay trên mạng, yêu cầu các trang công ty P2P hiện có dỡ bỏ các rào cản đối với việc khách hàng khiếu nại, tăng cường hình phạt đối với các công ty có hành vi lừa đảo, thiết lập chương trình bồi thường cho cổ đông các công ty P2P phá sản…

Giới phân tích cho rằng làn sóng sụp đổ trong lĩnh vực cho vay ngang hàng ở Trung Quốc có thể bắt nguồn từ ba yếu tố: môi trường tín dụng vĩ mô bị thắt chặt, chi phí gia tăng khiến nhiều trang web P2P phải tự động đóng cửa; và các đợt rút vốn ồ ạt do nhà đầu tư hoảng sợ đã khiến những quỹ không có sự chuẩn bị kỹ lưỡng rơi vào tình trạng "trở tay không kịp".

Các vụ đóng cửa liên tiếp quỹ cho vay ngang hàng đã có một số ảnh hưởng đến nền kinh tế Trung Quốc.

Chẳng hạn, chuỗi cửa hàng tiện ích Linjia ở Bắc Kinh đã phải đóng cửa hồi đầu tháng này sau khi cảnh sát mở một cuộc điều tra nhằm vào người chủ duy nhất của công ty vì cho rằng người này điều hành một chương trình lừa đảo Ponzi đội lốt cho vay ngang hàng.

Theo số liệu của Citi, chỉ sau vài năm phát triển, lĩnh vực cho vay ngang hàng ở Trung Quốc đã đạt quy mô 1,3 nghìn tỷ Nhân dân tệ, tương đương 188,7 tỷ USD. Tuy nhiên, dư nợ của lĩnh vực này chỉ tương đương khoảng 1% tổng lượng vốn cho vay trong hệ thống ngân hàng Trung Quốc.

Tại Việt Nam, hiện nay có nhiều doanh nghiệp lợi dụng hình thức vay ngang hàng rồi lách thêm nhiều loại phí dịch vụ từ đó đẩy chi phí khoản vay có khi lên tới 720%/năm. Một số ý kiến cho rằng mức lãi suất hơn 700%/năm là mức lãi suất phi kinh tế.

Theo chuyên gia, Ngân hàng Nhà nước cần ban hành cơ sở pháp lý càng sớm càng tốt, nhưng chắc chắn là không thể thấy khó quản lý thì cấm được bởi đây là xu thế phát triển của công nghệ và trên thế giới, mô hình này cũng đã phát triển mạnh.

Nếu không sớm có khung pháp lý mà cứ để mô hình này hoạt động ngoài vòng pháp luật, rồi bung bét thì hệ lụy rủi ro cho xã hội sẽ vô cùng lớn.

 

An Nhiên

Chủ Nhật, 07/10/2018 13:50

Báo Đất Việt trên Facebook
.
Sự Kiện