Chủ quyền Cao nguyên Golan: Mỹ đẩy đồng minh vào điểm nóng

(Quan hệ quốc tế) - Washington công nhận Cao nguyên Golan thuộc chủ quyền của Israel, còn Syria, họ quyết đòi lại vùng đất này bằng mọi giá.

Chính quyền Syria hôm 23/3 tuyên bố Cao nguyên Golan là một phần không thể tách rời của lãnh thổ Syria và họ vẫn đảm bảo quan điểm lấy lại vùng đất này bằng mọi biện pháp.

Những tuyên bố của Damascus được phát đi trong bối cảnh ngày 21/3, Tổng thống Mỹ Donald Trump ra thông báo thừa nhận vùng đất này thuộc chủ quyền của Israel. Động thái này của Mỹ đã thổi bùng lên một nguy cơ xung đột mới tại vùng đất mà Israel và Syria đã tranh chấp sau khi Cuộc chiến sáu ngày năm 1967 kết thúc.

Tuyên bố công nhận Cao nguyên Golan thuộc chủ quyền của Israel là hành động hậu thuẫn mới nhất mà Washington dành cho Tel Aviv, sau khi hồi tháng 12/2017, Mỹ tuyên bố công nhận Jerusalem làm thủ đô của Israel. Miền đất này vẫn là vấn đề trọng tâm trong xung đột Palestine và nhà nước Do Thái.

Thực tế, vấn đề Israel tuyên bố chủ quyền ở Golan là không mới, và những sự phản ứng đáp trả thông qua những tuyên bố của Syria cũng vậy, nó đã kéo dài hàng chục năm qua. Tuy nhiên, Washington đã xắn tay áo và trực tiếp tham gia vào vấn đề xung đột giữa hai quốc gia này.

Chu quyen Cao nguyen Golan: My day dong minh vao diem nong
Pháo của quân đội Israel trong một cứ điểm ở Golan

Sự xuất hiện của Mỹ đã khiến Golan trở thành điểm nóng mới nhất ở Trung Đông, trong bối cảnh cuộc nội chiến ở Syria đã bắt đầu đi vào giai đoạn kết thúc. Sở dĩ có thể nói như vậy bởi một khi Mỹ ra mặt bênh vực đồng minh, thì Nga - đang nổi lên với vai trò thủ lĩnh mới ở Trung Đông buộc phải ra mặt để bảo vệ lợi ích đồng minh.

Từ đó, bắt đầu hình thành một cuộc cạnh tranh địa chính trị mới. Tuy nhiên, vị thế của Syria vào thời điểm này đã hoàn toàn khác biệt so với trước đây. Thứ nhất, Mỹ dù tuyên bố chiến thắng khủng bố IS, nhưng thực tế họ đã thua cả ván cờ Syria.

Washington không thể lật đổ Tổng thống Bashar al-Assad. Không thể hậu thuẫn người Kurd ở Syria phối hợp với người Kurd ở Iraq lập thành một nước "Đại Kurd", nhằm vẽ lại bản đồ châu Âu. Syria đứng trước cơ hội giải phóng hoàn toàn đất nước và kết thúc chiến tranh sau 8 năm ròng, đồng thời toàn bộ lực lượng nước ngoài được yêu cầu rút khỏi nơi đây.

Thứ hai, Syria đã tập hợp được cho mình một liên minh hùng mạnh. Trong đó có sự trỗi dậy của nước Nga như một nhà lãnh đạo mới ở Trung Đông, trong bối cảnh khu vực này đã quá chán ghét và căm thù sự xuất hiện của Mỹ.

Đồng thời, Iran đã hoàn thiện hơn 90% kế hoạch của họ ở lãnh thổ Syria, trong đó có việc triển khai các nhà máy sản xuất vũ khí để hậu thuẫn Hezbollah hay xây dựng các căn cứ quân sự nước ngoài.

Những động thái này của Iran đe dọa trực tiếp đến an ninh quốc phòng Israel. Tel Aviv buộc phải phối hợp với Nga để được tiếp tục không kích các mục tiêu này ở Syria. Điều này đồng nghĩa với việc bản thân người trong cuộc (Israel) cũng không muốn tình hình bị làm phức tạp hơn nữa.

Tuy nhiên, việc tạo ra một điểm nóng mới với Washington lúc này có ý nghĩa rất quan trọng. Như trên đã phân tích, Mỹ đang thua ở Syria, nhưng họ không muốn để Nga ung dung hưởng lợi. Sự bất ổn cho Syria là điều Mỹ muốn thực hiện nhất, vì thế, họ cần một điểm nóng ngay sát quốc gia này, và Golan là nạn nhân đã được chọn.

Chu quyen Cao nguyen Golan: My day dong minh vao diem nong
Quân đội Israel đóng tại Golan luôn trong trạng thái sẵn sàng chiến đấu

Mỹ cần điểm nóng ấy để phục vụ chiến lược Trung Đông Mới của họ. Như Ngoại trưởng Mike Pompeo tuyên bố hồi tháng 2/2019: "Thời đại của các cuộc chiến chống khủng bố đã kết thúc. Bây giờ là thời kỳ mới, khi các nước đồng minh với Mỹ cùng siết chặt tay nhau để đối phó với tất cả các thách thức ở khu vực. Chúng ta cần gia tăng sự tương tác, hỗ trợ và gây thiệt hại nặng nề nhất cho kẻ thù chung".

Mỹ đã gia tăng tương tác với Israel thế nào? Họ công nhận Jerusalem, và giờ đến Golan. Chỉ có điều, Washington một lần nữa làm thổi bùng lên mâu thuẫn giữa người Ả Rập và người Do Thái vì các hành động này của mình.

Tiếp đến, Mỹ chọn Golan để xây dựng điểm nóng mới, đồng nghĩa với việc đẩy đồng minh của mình vào tâm điểm rắc rối. Đây là điều mà Washington chưa từng thực hiện trong chiến lược Trung Đông cũ - thời kỳ chiến tranh chống khủng bố.

Khi đó, các điểm nóng được Mỹ nhắm tới đều là những chính quyền có giá trị địa chính trị đối lập với Washington như Saddam Hussein ở Iraq, Taliban ở Afghanistan... Ngày đó, đồng minh của Mỹ được an toàn và chỉ cần theo chân các đoàn quân viễn chinh của quân đội Mỹ.

Nhưng bây giờ, khi Nga đã định hình được vai trò của họ ở Trung Đông, Mỹ buộc phải lôi kéo đồng minh của mình vào cuộc. Không loại trừ khả năng, cuộc cạnh tranh địa chính trị Nga-Mỹ sẽ dẫn đến các cuộc chiến ủy nhiệm như đã từng diễn ra thời Chiến Tranh Lạnh.

Chỉ có điều, bất hạnh dành cho các đồng minh Mỹ khi Washington của Donald Trump không quan tâm nhiều đến lợi ích của họ. Thứ duy nhất mà ông Trump theo đuổi là "nước Mỹ trên hết".

Đỗ Tú

Chủ Nhật, 24/03/2019 14:56

Loading...
Báo Đất Việt trên Facebook
.
Sự Kiện