Moldova: Thủ tướng truất quyền Tổng thống; căng thẳng cuộc đấu Nga-Mỹ

(Quan hệ quốc tế) - Thủ tướng thân Mỹ ở Moldova đang tạm nắm quyền của Tổng thống thân Nga và giải tán quốc hội để âm mưu dựng chính quyền mới thân Mỹ.

Khủng hoảng chính trị Moldova

Moldova rơi vào khủng hoảng chính trị sau cuộc bầu cử quốc hội tổ chức ngày 24/2 vừa qua. Kết quả bầu cử cho thấy không có chính đảng nào chiếm đa số ghế trong cơ quan lập pháp Moldova.

Đảng Xã hội chủ nghĩa Moldova (PSRM) giành được số phiếu cao nhất, tương đương 35 trong tổng số 101 ghế trong Quốc hội khóa mới, tiếp theo là đảng Dân chủ (DPM) cầm quyền thân phương Tây giành được 30 ghế, Liên minh đối lập cánh hữu ASUM với 26 ghế và đảng “Sor” được 7 ghế, trong khi 3 ghế còn lại thuộc về các ứng cử viên độc lập.

Sau nhiều tháng thương lượng, PSRM với đường lối ủng hộ quan hệ chặt chẽ với Nga và ASUM ủng hộ gia nhập Liên minh châu Âu (EU) đã nhất trí thành lập liên minh. Mục đích của liên minh là nhằm đối phó với đảng DPM lớn thứ hai trong quốc hội. Liên minh này đã được Quốc hội Moldova thông qua vào ngày 8/6. Động thái này được cho sẽ mở đường giải quyết cuộc khủng hoảng chính trị, song trước đó, DPM đã đề nghị Tòa án Hiến pháp đình chỉ chức vụ của Tổng thống Dodon.

Theo tin đưa của Radio Chisinau, vào ngày 7 tháng 6, Tòa án Hiến pháp Moldova đã buộc ông Igor Dodon phải giải tán quốc hội vì ông không thành lập chính phủ được trong thời hạn quy định là ba tháng. Tuy nhiên, vị cựu Tổng thống có tiếng là thân Nga đã từ chối làm điều này.

Ngày 09/6, Tòa án Hiến pháp Cộng hòa của Moldova đã tạm thời đình chỉ chức vụ của Tổng thống Dodon và đưa Thủ tướng Pavel Filip lên nắm quyền tạm thời.

Ngay lập tức, ông Pavel Filip, đã ra sắc lệnh đầu tiên của mình là giải tán quốc hội; đồng thời, ông cũng đã ký nghị định về việc tổ chức các cuộc bầu cử quốc hội trước thời hạn ở nước này. Theo quyết định của tân tổng thống, cuộc bầu cử sẽ diễn ra vào ngày 6 tháng 9.

Ông Filip giải thích rằng, những quyết định này được đưa ra bởi người đứng đầu nhà nước, sau khi “Tòa án Hiến pháp của Moldova xác nhận rằng tổng thống của nước cộng hòa, ông Igor Dodon, đã từ chối thực hiện quyền lực hiến pháp của mình và khởi xướng bầu cử sớm".

Moldova: Thu tuong truat quyen Tong thong; cang thang cuoc dau Nga-My

Tổng thống Igor Dodon là người muốn dung hòa quan hệ giữa Moldova với Nga và EU/NATO

Ông tiếp tục nhấn mạnh rằng, giờ đây, chính sách của Moldova “đang bị đe dọa". Sau quyết định mà các nhà xã hội và khối ACUM đã đưa ra ngày hôm trước, không thể chờ đợi những bước đi khác, ông Philip nói.

Tuy nhiên, cũng ngay lập tức, Quốc hội Moldova đã thông qua tuyên bố coi chính phủ do ông Pavel Filip đứng đầu là "không hợp hiến" và tuyên bố rằng đảng Dân chủ đã có hành động "tiếm quyền" và yêu cầu Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc xem xét vấn đề này.

Đứng trước những phức tạp trong tình hình chính trị ở Moldova, Liên minh châu Âu ngày 10/6 cho biết, chính phủ liên minh được thành lập một ngày trước đó ở Moldova và sẵn sàng hợp tác với chính phủ dân chủ hợp pháp ở Moldova, trên cơ sở những cam kết chung, trong đó ưu tiên các nội dung về cải cách.

Trong nhiệm kỳ của mình, Tổng thống Moldova Igor Dodon đã 5 lần bị Tòa án Hiến pháp nước này đình chỉ chức vụ Tổng thống.

Lần gần đây nhất ông Dodon gặp phải tình trạng như vậy là vào hồi tháng 9/2018, sau khi ông 2 lần từ chối ký lệnh bổ nhiệm hai ông Bộ trưởng Bộ Y tế, An sinh Xã hội và Gia đình, cũng như Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp, Phát triển khu vực, Bảo vệ môi trường; vì lý do một ứng cử viên không có trình độ y học, còn ứng cử viên còn lại có nhiều nghi ngờ chưa được làm rõ.

Theo luật pháp Moldova, Tổng thống có quyền từ chối phê chuẩn các ứng cử viên do Thủ tướng đệ trình, hoặc từ chối ký ban hành các đạo luật do Quốc hội thông qua; song chỉ được một lần duy nhất, đến lần thứ hai thì ông bắt buộc phải phê chuẩn. Nếu Tổng thống tiếp tục từ chối thì quyền hạn của ông sẽ được chuyển cho Chủ tịch Quốc hội để ông này ký sắc lệnh thay Tổng thống.

Việc Tổng thống Igor Dodon 5 lần bị đình chỉ chức vụ là một con số “vô tiền khoáng hậu”, thể hiện sự “dân chủ tuyệt đối” của nền chính trị nước này. Có thể nói rằng, bất cứ khi nào Tổng thống làm điều gì trái ý Thủ tướng đến lần thứ hai là ông có thể bị đình chỉ chức vụ ngay lập tức.

Thế nhưng, liệu có quốc gia nào mà Tổng thống và Thủ tướng mâu thuẫn với nhau gay gắt như Moldova hay không? Bởi thường thì 2 vị lãnh đạo cao nhất của đất nước, mặc dù có những bất đồng nhưng cũng sẽ không chống đối nhau một cách quyết liệt như vậy, nếu họ thực tâm nghĩ đến quền lợi của đất nước và nhân dân? Vậy điều gì đang xảy ra ở Moldova?

Thứ Ba, 11/06/2019 07:22

Loading...
Báo Đất Việt trên Facebook
.
Sự Kiện