Phiến quân Syria rút vũ khí khỏi Idlib: Cờ Putin quá hiểm

(Quan hệ quốc tế) - Với việc "gắp khủng bố-đối lập ôn hoà bỏ tay Mỹ-Thổ" qua yêu cầu tách biệt đối lập-đối lập ôn hoà cho thấy nước cờ của Putin quá hiểm hóc, nhất là...

Reuters ngày 7/10 đưa tin, các nhóm phiến quân nổi dậy cực đoan đã bắt đầu rút vũ khí hạng nặng khỏi vùng đệm để mở đường cho việc thiết lập khu phi quân sự Idlib theo thoả thuận giữa Thổ Nhĩ Kỳ và Nga.

Theo Thỏa thuận Nga-Thổ, các nhóm phiến quân cực đoan sẽ phải rút khỏi vùng đệm Idlib trễ nhất là vào ngày 15/10, nhưng các loại vũ khí khí hạng nặng của họ thì buộc phải được rút đi trễ nhất là vào ngày 10/10 này.

Đi đầu trong việc tuân thủ Thoả thuận Nga-Thổ là Quân đội Idlib tự do và Failaq al-Sham - hai nhóm phiến quân thuộc liên minh Mặt trận Giải phóng Quốc gia (NLF) vốn được sự hậu thuẫn của Ankara.

Phien quan Syria rut vu khi khoi Idlib: Co Putin qua hiem
Bất cứ nhóm phiến quân nào không thuân thủ Thoả thuận Nga-Thổ thì sẽ phải ôm đầu máu trước sự bất lực của Washington và Ankara

Ngày 30/9, Đại diện NLF Naji Mustafa còn khẳng định: “Không có chuyện rút vũ khí hạng nặng từ bất kỳ khu vực nào hay bất kỳ mặt trận nào. Yêu cầu đó bị chúng tôi từ chối một cách dứt khoát”. Song nay thì NLF không thể từ chối được nữa.

Tuy nhiên, nhóm phiến quân Hayat Tahrir al-Sham (HTS) - kiểm soát phần lớn lãnh thổ Idlib - vẫn chưa công bố quan điểm về Thỏa thuận Nga-Thổ và cũng không có dấu hiệu cho thấy chúng di chuyển vũ khí hạng nặng hay lực lượng khỏi Idlib.

Song theo giới phân tích, sau khi NLF đã tuân thủ thì việc HTS "im hơi lặng tiếng" không có tác dụng gì đối với Thoả thuận Nga-Thổ về thiết lập khu phi quân sự Idlib, thậm chí động thái đó còn phản tác dụng với nhóm phiến quân này.

Bởi lẽ Thỏa thuận Nga-Thổ được ký kết đã ngăn chặn cuộc tổng tấn công của lực lượng quân đội trung thành với Tổng thống Syria Bashar al-Assad vào Idlib - thành trì cuối cùng của các nhóm khủng bố và quân nổi dậy.

Do vậy, bất kỳ nhóm phiến quân nào không tuân thủ thoả thuận đều được xem là cái cớ tốt nhất cho quân đội chính phủ Syria "nã đạn" vào cứ điểm Idlib mà Ankara - và cả Washington - đều phải im lặng đứng nhìn.

Nghe có vẻ trớ trêu khi Mỹ-Thổ phải chịu trách nhiệm về việc Thoả thuận Nga-Thổ được tuân thủ, song thực tế lại đúng là như vậy, mà có hai điểm mấu chốt được xem là cơ sở cho hiệu ứng đó.

Thứ nhất, trước khi khi Thoả thuận Nga-Thổ được ký kết tại Sochi, Lầu Năm Góc đã ra tuyên bố chính thức xác nhận có khoảng 20.000 đến 30.000 tay súng khủng bố đang nương náu tại Idlib.

Thứ hai, sau khi Thoả thuận Nga-Thổ được ký kết thì chính Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Erdogan đã cam kết sẽ làm mọi cách để có thể loại bỏ các nhóm phiến quân nổi dậy cực đoan ra khỏi Idlib.

Phien quan Syria rut vu khi khoi Idlib: Co Putin qua hiem
Trở về với chính nghĩa quốc gia là lựa chọn tốt nhất với lực lượng đối lập Syria

Washington bảo trợ cho phe nổi dậy tại Syria, do vậy khi đã xác định được khủng bố còn hiện diện tại Idlib mà Mỹ không tìm cách loại bỏ thì rõ ràng Washington bảo trợ khủng bố và việc cho khủng bố núp danh đối lập ôn hoà đã được khẳng định.

Thổ Nhĩ Kỳ cũng bảo trợ phiến quân nổi dậy Syria, trong khi thiết lập khu phi quân sự Idlib là giúp lực lượng này không bị quân của Assad tiêu diệt, nên nếu Thoả thuận Nga-Thổ bị vi phạm thì hoặc Ankara bất lực, hoặc Ankara dung túng phiến quân.

Rõ ràng thoả thuận về thiết lập khu phi quân sự Idlib là một tính toán quá khôn ngoan của Tổng thống Putin, vì hoặc Nga" mượn tay" Mỹ-Thổ diệt khủng bố - phiến quân cực đoan, hoặc Nga mở đường cho quân đội Syria tổng tấn công Idlib.

Thế mới thấy yêu cầu của ông Putin về việc tách biệt đối lập-đối lập ôn hoà thâm sâu như thế nào, bởi không những chấm dứt tình trạng bằn vện trên chiến trường mà còn ngăn chặn mưu đồ sử dụng khủng bố như lái bài chính trị.

Khi yêu cầu đối lập tách biệt đối lập ôn hoà được hiện thực hoá bằng thoả thuận về thiết lập khu phi quân sự Idlib, Nga đã đá quả bóng "khủng bố-đối lập ôn hoà" tại Idlib sang phần sân Mỹ-Thổ, buộc Washington và Ankara phải giải quyết.

Thậm chí, nước cờ của Tổng thống Putin không những "khoá tay" Thổ-Mỹ mà còn buộc Washington và Ankara phải hợp sức hoàn tất nước cơ dở dang giúp Moscow, đó là thiết lập vùng giảm căng thẳng, biến nước cờ không hoàn hảo thành hoàn hảo.

Quả thực nước cờ "tách biệt đối lập-đối lập ôn hoà" của Putin đã mang hiệu quả kép - vừa ngăn chặn sự phản đòn của đối phương, vừa tạo ra thế buộc đối phương phải giúp mình hoá giải những bế tắc, bất lợi trong ván cờ chính trị quá phức tạp tại Syria

Khi các nhóm phiến quân còn "án binh bất động" trước thoả thuận Nga-Thổ thì dư luận còn hoài nghi về tác hiệu từ nước cờ của Putin, nhưng khi NLF thay đổi quan điểm và thực hiện rút vũ khí hạng nặng khỏi vùng đệm thì sự hoài nghi đã chấm dứt.

Phien quan Syria rut vu khi khoi Idlib: Co Putin qua hiem
Nước cờ Putin buộc Mỹ và phương Tây phải thay dổi phương châm hành động lấy chiến tranh nuôi dưỡng hoà bình cho Syria

Với việc "gắp khủng bố-đối lập ôn hoà bỏ tay Mỹ-Thổ" qua yêu cầu tách biệt đối lập-đối lập ôn hoà cho thấy nước cờ của Putin quá hiểm hóc, nhất là khi nó được đưa ra trong bối cảnh ván cờ Syria thời đánh khủng bố đang đi vào giai đoạn cuối.

Không những vậy, nước cờ của Putin còn rất nhân đạo khi giúp "tiết kiệm xương máu" của nhân dân Syria, bởi nó buộc Mỹ, Thổ và các đồng minh phải dần từ bỏ phương châm hành động "lấy chiến tranh nuôi dưỡng hoà bình" cho Syria.

Ngọc Việt

Thứ Hai, 08/10/2018 13:30

Sự Kiện