Phương Tây đau đớn bật bãi khỏi Trung Đông

(Quan hệ quốc tế) - Những sai lầm của phương Tây đã khiến họ bị “xóa sổ” ở Trung Đông và ngay lập tức Nga tới để thế chỗ.

Bất lực toàn diện

Những diễn biến khó lường ở khu vực Trung Đông thời gian qua đang khiến giới phân tích phương Tây liên tưởng tới viễn cảnh bị mất hoàn toàn ảnh hưởng ở khu vực trọng yếu này.

Trên tờ Le Figaro, nhà bình luận Renaud Girard mới đây khẳng định “phương Tây đã bất lực tại Trung Đông”.

Theo đó, mọi việc bắt đầu từ đầu những năm 2010. Làn sóng biểu tình và bất ổn mà báo chí phương Tây gán cho tên gọi mỹ miều “Mùa xuân Arab” đã cho thấy rõ sự đối kháng giữa 2 hệ tư tưởng: Một bên theo xu hướng tự do phương Tây và bên kia là tư tưởng Hồi giáo cực đoan bắt nguồn từ phong trào Anh em Hồi giáo.

Phuong Tay dau don bat bai khoi Trung Dong
Người biểu tình trên quảng trường Tahrir ở thủ đô Cairo của Ai Cập tháng 12/2011

Theo nhà báo Renaud Girard, đó là cuộc chiến mà không bên nào thắng cuộc, nhưng lại đặt nền móng cho con đường quay lại thực tế quốc gia. Thay vì bị xóa nhòa, các đường biên giới được vạch rõ hơn bao giờ hết. Người dân không còn tin tưởng vào một thế giới Arab được toàn cầu hóa và hiện đại hóa qua việc tự do ngôn luận trên các mạng xã hội.

Làn sóng trở lại với khái niệm quốc gia đang tiếp diễn ở Trung Đông khi các quốc gia không ngừng tự củng cố. Điều này được thực hiện thông qua cạnh tranh cũng như qua các mối liên minh mà những nước đó thiết lập giữa họ với nhau hay với nước ngoài.

Tuy nhiên, khi nhìn sự việc từ bên ngoài, một hiện tượng còn đáng chú ý hơn nữa đang diễn ra ngay từ đầu năm 2019: Phương Tây đang bất lực về mặt chiến lược tại Trung Đông. Hiện tượng này được thấy rõ ở khắp nơi, ở tất cả các nước trong khu vực.

Hiện có nhiều điểm nóng ở Trung Đông mà mà tiếng nói của phương Tây không còn trọng lượng. Trong hồ sơ Syria, phương Tây hầu như không còn gì để nói. Mọi quyết định giờ đây nằm trong tay “câu lạc bộ Astana” gồm Thổ Nhĩ Kỳ, Iran và Nga, bất chấp những khác biệt về lợi ích giữa 3 cường quốc này tại Syria.

Với Thổ Nhĩ Kỳ, phương Tây cũng không thuyết phục được Tổng thống Recep Tayyip Erdogan trong vấn đề người Kurd tại Syria. Không những phương Tây bất lực nhìn Thổ Nhĩ Kỳ chiếm vùng Afrin từ tay người Kurd, mà uy tín của phương Tây cũng xói mòn theo quyết định rút quân khỏi Syria của Tổng thống Mỹ Donald Trump.

Tại Lebanon, quốc gia Hồi giáo do Pháp dựng lên năm 1920, ảnh hưởng của phương Tây không bằng Iran với phong trào Hezbollah được Teheran hậu thuẫn.

Phuong Tay dau don bat bai khoi Trung Dong
Sự hiện diện quân sự ít ỏi của Mỹ ở Syria không đủ để "đấu" lại Nga

Ở Yemen, phương Tây không thể ngăn chặn thảm họa nhân đạo xảy ra do các chiến dịch can thiệp quân sự của liên quân Arab do Saudi Arabia dẫn đầu nhằm chống lại lực lượng Houthi cũng được Iran yểm trợ.

Còn tại vùng Vịnh, phương Tây “việt vị” trước những sai lầm của Saudi Arabia. Thái tử Mohammed bin Salman, vốn được phương Tây coi là một nhà cải cách, ủng hộ phe nổi dậy thánh chiến cực đoan nhất ở Syria, can dự vào cuộc nội chiến ở Yemen, lôi kéo các đồng minh cô lập Qatar nhưng cuối cùng vẫn không khuất phục được tiểu vương quốc Arập này.

Ngoài ra, các vấn đề Libya, Palestine và Iran cũng cho thấy sự “bất lực” của phương Tây.

Sai lầm từ sự ngạo mạn

Nhà phân tích người Pháp cho rằng giờ đây, khi phương Tây bày tỏ mong muốn về tương lai của khu vực Trung Đông thì không còn ai nghe theo nữa, bất kể là về đối nội hay đối ngoại. Sự bất lực chiến lược của phương Tây bắt nguồn từ 3 sai lầm lớn.

Đầu tiên là do tư tưởng tân bảo thủ với niềm tin có thể áp đặt mô hình dân chủ cho người dân các nước khác thông qua vũ lực.

Mỹ xâm lược Iraq năm 2003 đã gây ra tình trạng hỗn loạn khủng khiếp. Đây là một sai lầm nhưng sau đó việc Mỹ rút quân sớm vào năm 2010 cũng để lại hậu quả do Iraq chưa được bình ổn.

Thứ Năm, 17/01/2019 07:24

Loading...
Báo Đất Việt trên Facebook
.
Sự Kiện