Quỹ Quốc phòng chung: Cái lý của EU và bàn tay Mỹ

(Quan hệ quốc tế) - Mỹ cho rằng kế hoạch Quỹ quốc phòng chung châu Âu đang làm "xúc phạm Mỹ và NATO" cũng như làm rạn nứt mối quan hệ toàn khối.

Tờ El Pais trích dẫn một lá thư của Chủ tịch Ủy ban Quốc phòng Mỹ về Trao đổi và Bảo vệ, bà Ellen Lord gửi cho bà Federica Mogherini, Trưởng ban chính sách đối ngoại của khối EU.

Cụ thể, phía Mỹ cảnh báo EU về hậu quả kinh tế và chính trị mà khối này sẽ nhận được nếu họ tiếp tục theo đuổi các dự án quốc phòng của riêng mình.

Bức thư của Chủ tịch Lord nhấn mạnh rằng các kế hoạch phòng thủ hiện tại của EU gây ảnh hưởng nguy hiểm cho thành quả đoàn kết và hội nhập kéo dài hàng thập kỷ của ngành công nghiệp quốc phòng và hợp tác quân sự của NATO.

Washington "quan ngại sâu sắc" với việc thông qua một quy định mới trong Quỹ Quốc phòng châu Âu cho phép các quốc gia thành viên EU khuyến khích các quóc gia ngoài châu Âu tham gia vào các dự án mà EU có sở hữu trí tuệ độc quyền.

Quy Quoc phong chung: Cai ly cua EU va ban tay My
Trưởng ban chính sách đối ngoại EU, bà Federica Mogherini là người có quan điểm ủng hộ chính sách thành lập quân đội chung châu Âu

Như vậy, Washington lo ngại có thể EU sẽ mở đường cho nguồn vốn đầu tư từ nước ngoài, có thể đến từ các nền kinh tế bao gồm đối lập và trung lập với Mỹ như Trung Quốc, Ấn Độ, Nhật Bản... tham gia vào nghiên cứu và phát triển công nghệ vũ khí. Khi đó, công nghệ vũ khí sẽ bị đánh cắp và gây bất ổn cho nền quốc phòng chung của toàn khối NATO, trong đó có Mỹ.

Lá thư của bà Ellen Lord còn nhấn mạnh về vấn đề EU phát triển năng lực quân sự của riêng họ thông qua Quỹ Quốc phòng châu Âu là sự trùng lặp không đáng có với các hoạt động của NATO. Trong bối cảnh các cam kết về đóng góp chi phí hoạt động cho NATO không được đảm bảo, các nước EU không nên phát triển thêm một loại Quỹ để gia tăng chi phí như vậy.

Ngoài ra, trong dự thảo hoạt động Quỹ Quốc phòng còn có một điều khoản về Hợp tác cơ cấu thường trực EU (Pedom), cho phép mỗi dự án song phương giữa một trong các thành viên của EU với nước thứ ba cần phải nhận được sự chấp thuận, nhất trí của toàn bộ EU. Vì vậy, Washington lo lắng quyền phủ quyết của Pedom sẽ ảnh hưởng đến những hợp tác riêng lẻ mà Mỹ đang có với châu Âu.

Washington cho rằng các nhà sản xuất vũ khí của châu Âu sẽ tác động lên chính quyền của họ để sử dụng Pedom như một hình thức cạnh tranh không lành mạnh với Mỹ. Washington nhấn mạnh họ có thể hợp tác với riêng Ba Lan, Đức, Pháp hay bất kỳ quốc gia nào ở châu Âu chứ không muốn làm việc chung với cả EU.

Do đó, lá thư từ phía Mỹ phát đi thông điệp yêu cầu EU sửa đổi quy định dự thảo của Quỹ này, đặc biệt loại bỏ các điều kiện về sở hữu trí tuệ và kiểm soát xuất khẩu, cũng như loại bỏ quyền phủ quyết của Pedom.

Liên quan đến vấn đề Quỹ Quốc phòng, Nghị sĩ Đức Gigmar Gabriel, người từng giữ vị trí Bộ trưởng Ngoại giao lý giải trên tờ Svenska Dagbladet: "Đức năm 2018 đã chi 1,2% GDP cho ngân sách quốc phòng. Nếu phải nâng lên con số 2% như Mỹ yêu cầu, châu Âu sẽ có sự bố trí phù hợp hơn".

Quy Quoc phong chung: Cai ly cua EU va ban tay My
Mỹ lo ngại Quỹ Quốc phòng châu Âu sẽ làm giảm doanh số buôn bán vũ khí của Mỹ tại khối EU

Ông Gabriel phân tích: "1,5% GDP sẽ dùng để hiện đại hóa lực lượng vũ trang của mỗi quốc gia. Và 0,5% còn lại sẽ sử dụng để thành lập một quỹ đặc biệt, được gọi tên là Quỹ Quốc phòng chung châu Âu. Quỹ này cho phép các nước EU được phối hợp phát triển nâng cao ngành công nghệ quốc phòng, giúp đảm bảo an ninh của khối, đồng thời nghiên cứu phát triển và xuất khẩu vũ khí".

Thực tế, quyền được nghiên cứu, phát triển vũ khí là hoàn toàn hợp pháp của mọi quốc gia. Nếu xét trên tiêu chí này, EU hoàn toàn có quyền tự chủ trong việc hợp tác nghiên cứu công nghệ vũ khí giữa các nước thành viên, có quyền buôn bán vũ khí và gia tăng sức mạnh quốc phòng cho bản thân.

Từ bức thư của Chủ tịch Ủy ban Quốc phòng Mỹ về Trao đổi và Bảo vệ, bà Ellen Lord, có thể thấy rằng Mỹ đang tiếp tục can thiệp sâu vào các quyết định nội bộ của EU.

Mỹ có lý do để lo lắng bởi Quỹ Quốc phòng ra đời là bước đệm để châu Âu phát triển quân đội chung của toàn khối, thách thức giá trị của Mỹ ở châu Âu. Giá trị này bao gồm ảnh hưởng của Mỹ lên các quyết định đối ngoại, địa chính trị của EU, ngoài ra còn dánh thẳng vào ngàng công nghiệp vũ khí của Mỹ tại châu lục này.

Tuy nhiên, cách Mỹ đặt vấn đề và can thiệp vào những quyết sách của châu Âu có phần thô bạo và đậm tính đe dọa. Điều này chỉ làm gia tăng những mâu thuẫn đang tiềm ẩn giữa các nước lãnh đạo EU với chính quyền Mỹ của Tổng thống Trump.

  • Đỗ Tú

Thứ Tư, 15/05/2019 07:36

Báo Đất Việt trên Facebook
.
Sự Kiện